داريد ميان شما قضاوت و داورى مىكند ، اگر خواست رحم مىكند ، ( و البته اين ترحم را نمىكند مگر به شرط ايمان و عمل صالح ، چون در كلامش مكرر اين شرط شده ) . و اگر خواست عذابتان مىكند ، و اين را عملى نمىكند مگر با كفر و فسق ، و ما تو را اى پيغمبر وكيل ايشان قرار نداده و امر ايشان را به تو واگذار نكرده‌ايم تا اختيار تام داشته باشى به هر كه خواستى بدهى و هر كه را خواستى محروم كنى . از همينها مىتوان فهميد كه ترديد در عبارت : « اگر خواست بر شما رحم مىكند ، و اگر خواست عذابتان مىكند » به اعتبار مشيتهاى مختلف پديد مىآيد و مشيتهاى مختلف هم ناشى از ايمان و كفر و عمل صالح و طالح است . و اين نيز روشن مىگردد كه جمله « * ( وَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا ) * » ردع و تخطئه مؤمنين است از اينكه در نجات خود ( از عمل صالح دست بردارند و تنها ) اعتماد به رسول خدا ( ص ) كنند و سرنوشت خود را مستند به قبول دين او بدانند ( همانطور كه يهود و نصارى به دين خود دلخوش هستند ) ، آيه شريفه قرآن هم همه را تخطئه نموده و مىفرمايد : « لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَلا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِه » « 1 » و نيز در تخطئه از همين پندار مىفرمايد : « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هادُوا وَالنَّصارى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّه وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَعَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ » « 2 » و همچنين در مواردى ديگر . البته در تفسير آيه مورد بحث ، اقوال ديگرى نيز هست كه از آنجا كه در نقلش فائده اى نديديم از نقل آن صرفنظر نموديم . * ( « وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَلَقَدْ فَضَّلْنا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلى بَعْضٍ وَآتَيْنا داوُدَ زَبُوراً » ) * . صدر آيه تعليلى را كه در آيه قبلى بود توسعه داده است گويى كه مىفرمايد : « چگونه خداوند از شما داناتر نيست ؟ و حال آنكه او داناتر است به آنچه در آسمانها و زمين است ، كه شما يكى از آنهائيد » . جمله : * ( « وَلَقَدْ فَضَّلْنا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلى بَعْضٍ » ) * به منزله تمهيد و مقدمه است براى جمله * ( « وَآتَيْنا داوُدَ زَبُوراً » ) * و رويهمرفته فضيلت داوود و برترى او از ساير انبياء را كه همان

--> ( 1 ) كار به آمال و آرزوى شما و آرزوى يهود و نصارى درست نشود ، هر آن كس كار بد كند ( هر كس كه باشد ) كيفر آن را خواهد ديد . سوره نساء ، آيه 123 . ( 2 ) محققا هر مسلمان و يهود و نصارى و ستاره پرست كه از روى حقيقت ايمان به خدا و روز قيامت آورد و عمل شايسته كند از جانب پروردگار به اجر و ثواب رسند . سوره بقره ، آيه 62 .