خلاصه مىكند ، و به او خبر مىدهد كه سوره مذكور بيان كننده حق كلام در باره مبدأ و معاد و سنت جارى خدا در ميان بندگانش مىباشد . پس در حقيقت اين سوره براى آن حضرت جنبه تعليم حق ، و نسبت به مؤمنين جنبه موعظه و تذكر را دارد ، هم چنان كه نسبت به كفار كه از ايمان به خدا استنكاف مىورزند جنبه اتمام حجت و اسكات را دارد ، پس به ايشان آخرين حجت خود را برسان و بگو هر چه مىخواهيد بكنيد ما هم هر چه به نظرمان رسيد مىكنيم ، تا ببينيم چگونه سنت خدايى آن طور كه خودش بيان داشته جريان مىيابد ، و چگونه مصلحين را سعادتمند و مفسدين را بدبخت مىكند . و در آخر ، آن حضرت را به عبادت خدا و توكل بر او توصيه مىكند ، زيرا امر ، همه اش به دست او است . * ( « وَكُلًّا نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْباءِ الرُّسُلِ ما نُثَبِّتُ بِه فُؤادَكَ . . . » ) * يعنى همه داستانها را به گونه اجمال و يا تفصيل برايت نقل مىكنيم . و اينكه فرمود : * ( « مِنْ أَنْباءِ الرُّسُلِ » ) * بيان مضاف اليه « كل » است و جمله * ( « ما نُثَبِّتُ بِه فُؤادَكَ » ) * عطف بيان « انباء » است كه به فايده نقل كردن اين داستانها نسبت به آن جناب اشاره نموده ، مىفهماند كه نقل آنها قلب او را آرامش و سكون مىبخشد ، و ماده قلق و اضطراب را از دل او برمىكند ، و معنايش اين است كه : ما داستانهاى انبياء را برايت نقل مىكنيم تا به وسيله آن قلبت را آرامش بخشيم ، و آن را در راهى كه براى دعوت به سوى حق و نهضت عليه ريشه هاى فساد پيش گرفتى و در تحمل آزار از امتت قوى و استوار سازيم . آن گاه شروع مىكند به ذكر فايده اى كه اين سوره براى عموم يعنى رسول خدا ( ص ) و مؤمنين و كافرين قومش دارد . و در خصوص آنچه به رسول خدا ( ص ) عايد مىگردد فرموده : * ( « وَجاءَكَ فِي هذِه الْحَقُّ » ) * ، حال اشاره « هذه » را خواه سوره بدانيم و يا آيات نازله در آن و يا به وجهى به داستانهايى كه در آن آمده ، زيرا آمدن حق در آن داستانها به همين است كه خدا حق را در ضمن آن قصه ها و قبل از آن و بعد از آن بيان كند ، حقايق و معارف مربوط به مبدأ و معاد و سنت جارى خدا در خلق را - كه چگونه پيغمبران را فرستاده و دعوت توحيد را انتشار داده و مؤمنين را در دنيا به نجات از مهالك و در آخرت به نجات از آتش سعادتمند ، و ظالمين را به اخذ در دنيا و عذاب خالد در آخرت بدبخت نموده - شرح دهد . اين در خصوص آنچه كه به رسول ( ص ) عايد مىشد ، و در آنچه كه عايد و مربوط به مؤمنين است فرموده : * ( « وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرى لِلْمُؤْمِنِينَ » ) * . توضيحش اينست كه آنچه از معارف و حقايق بيان كرده براى مؤمنين ، هم تذكر است و هم موعظه . تذكر است براى اينكه مؤمنين با شنيدن آنها آنچه از علوم فطرى مربوط به مبدأ و معاد و متعلقات آن از ياد برده بودند به ياد