بىاعتناء بود مع ذلك بيشتر مفسرين قرآن را مىبينيم كه عادت كرده‌اند از نسبت دادن پاره اى سهلانگاريها به قرآن كريم هيچ خوددارى نكنند . و از اين بدتر اينكه مىگويد : مخاطب به اين نهى رسول خدا ( ص ) و سابقين اولين بودند و ايشان در مظان چنين چيزهايى نبودند . اشكال آن اين است كه اولا خطاب ، خطاب واحدى است متوجه او و امتش ، و در چنين خطابى اول و دومى وجود ندارد ، و اگر بعضى از مخاطبين از جهت زمان مقدم بر بعضى ديگر باشند باعث نمىشود كه خطاب آن روزى مردم امروزى را نگيرد ، هر چند لفظ شامل باشد . و ثانيا اگر مخاطب در مظنه نافرمانى نباشد باعث نمىشود كه خطاب نهى متوجه او نگردد ، مخصوصا نواهيى كه از مقام تشريع صادر مىشود . بله ، در چنين صورتى از تاكيد و الحاح جلوگيرى مىكند ، ولى از اصل نهى جلوگيرى نمىكند ، و ما مىبينيم كه رسول خدا ( ص ) از چيزهايى نهى شده كه به مراتب بزرگتر از ركون به ظالمان است ، مانند شرك به خدا و ترك تبليغ پاره اى اوامر و نواهى ، از آن جمله فرموده : « وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ » « 1 » . و در باره ترك تبليغ فرموده : « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَه » « 2 » و در باره پيروى كفار فرموده : « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّه وَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَالْمُنافِقِينَ إِنَّ اللَّه كانَ عَلِيماً حَكِيماً وَاتَّبِعْ ما يُوحى إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ » « 3 » با اينكه چنين مظنه اى در بين نيست كه آن جناب به پروردگار خود شرك بورزد ، و يا آنچه كه به وى وحى شده از تبليغش سر باز زند ، و يا كافران و منافقان را اطاعت كند ، و يا وحى پروردگار خود را پيروى ننمايد و امثال اين از نواهى ديگر . و همچنين سابقين اولين ، كه ايشان هم از امورى خيلى بزرگتر از ركون به ظالمين و يا مثل آن نهى شده‌اند ، از آن جمله فرموده : « وَاتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً » كه در باره اهل بدر نازل شده ، كه سابقين اولين هم در ميان ايشان بوده‌اند . و در باره بعضى از آنان

--> ( 1 ) و به تحقيق به سوى تو و كسانى كه قبل از تو بودند وحى شده كه اگر شرك بورزى اعمالت بى اجر و نتيجه گشته و هر آينه از زيانكاران خواهى شد . سوره زمر ، آيه 65 . ( 2 ) هان اى رسول ، ابلاغ كن آنچه كه از ناحيه پروردگارت به سويت نازل شده و اگر نكنى رسالت او را ابلاغ نكرده اى . سوره مائده ، آيه 67 . ( 3 ) هان اى پيغمبر ! خدا را بپرهيز و از كافران و منافقان اطاعت مكن كه خدا دانا و حكيم است ، و آنچه كه از ناحيه پروردگارت به سويت وحى شده پيروى كن . سوره احزاب ، آيه 1 و 2