* ( « الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ طُوبى لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ » ) * 3 . كلمه « طوبى » بر وزن « فعلى » - بضم فاء - مؤنث اطيب ( پاكيزه تر ) است ، و صفتى است براى موصوف محذوف ، و آن موصوف - به طورى كه از سياق برمىآيد - عبارتست از حيات و يا معيشت ، زيرا نعمت هر چه كه باشد از اين رو گوارا و مورد غبطه است كه مايه خوشى زندگى است ، و وقتى مايه خوشى و سعادت است كه قلب با آن سكون و آرامش يابد و از اضطراب خلاص شود ، و چنين آرامش و سكونى براى احدى دست نمىدهد مگر آنكه به خدا ايمان داشته باشد و عمل صالح كند ، پس تنها خداست كه مايه اطمينان خاطر و خوشى زندگى است . آرى ، چنين كسى از شر و خسران در آنچه پيش مىآيد ايمن و سالم است ، و چگونه نباشد و حال آنكه به ستونى تكيه زده كه انهدام نمىپذيرد . او خود را در تحت ولايت خداى تعالى قرار داده ، هر چه برايش تقدير كند ، مايه سعادت اوست ، اگر چيزى به وى عطا كند خير اوست ، و اگر هم منع كند باز خير اوست . هم چنان كه خودش در وصف اين زندگى طيب فرموده : « مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّه حَياةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ » « 1 » و در وصف كسانى كه با ذكر خدا داراى اطمينان قلب نيستند فرموده : « وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَه مَعِيشَةً ضَنْكاً وَنَحْشُرُه يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى » « 2 » . و بعيد نيست اينكه در آيه مورد بحث زندگى و معيشت مؤمنين را پاكيزه تر خوانده ، و پاكيزگى بيشتر براى آنان قائل شده ، به منظور اشاره به اين نكته باشد كه زندگى به هر حال خالى از طيب نيست ، چيزى كه هست در مورد كسانى كه به ياد خدا و داراى آرامش قلب هستند طيب بيشترى دارد ، زيرا زندگى آنان از آلودگى به ناگواريها دور است . پس جمله * ( « طُوبى لَهُمْ » ) * در تقدير : « لهم حياة - و يا - معيشة طوبى » است ، يعنى براى آنان است زندگى و يا عيشى طيبتر ، بنا بر اين كلمه « طوبى » مبتداء و كلمه « لهم » خبر آنست . و اگر مبتداى نكره بر خبرش كه همان ظرف « لهم » است مقدم شده ، براى اين بوده كه زمينه گفتار زمينه تهنيت بوده است ، و در مثل چنين مقامى آنچه مايه تهنيت است را از در استعجال زودتر به زبان مىآورند تا شنونده به همين مقدار هم كه شده زودتر خرسند گردد ، هم چنان كه در بشارتها به جاى

--> ( 1 ) هر كس عمل صالح كند ، چه مرد و چه زن در حالى كه ايمان داشته باشد ، ما او را به عيش طيب زنده مىداريم ، و مزدشان را بهتر از آنچه كه مىكردند پاداش مىدهيم . سوره نحل ، آيه 97 . ( 2 ) و كسى كه از ياد من اعراض كند زندگى تنگ و ناگوارى خواهد داشت و روز قيامت او را كور محشور مىكنيم . سوره طه ، آيه 124 .