السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

489

تفسير الميزان ( فارسي )

عبارت « لك البشرى » مىگويند : « بشرى لك » . و كوتاه سخن ، در آيه مورد بحث كسانى را كه ايمان به خدا آورده و عمل صالح مىكنند ، و در نتيجه با ياد خدا داراى اطمينان قلب دائمى مىشوند ، به رسيدن به زندگى و عيشى طيب و سرانجام نيك بشارت مىدهد . و از همين جا معلوم مىشود چگونه آيه به آيات قبل خود متصل مىگردد . آرى همانطور كه قبلا هم گفتيم طيب عيش از آثار اطمينان قلب است . در مجمع البيان در ذيل جمله * ( « طُوبى لَهُمْ » ) * فرموده : در معناى اين جمله چند قول است 1 - اينكه معنايش فرح و چشم روشنى است - نقل از ابن عباس 2 - اينكه زندگى اينان مورد غبطه است - نقل از ضحاك 3 - اينكه زندگى ايشان خير و كرامت است براى خودشان - نقل از ابراهيم نخعى 4 - بهشت از آن ايشان است - نقل از مجاهد . 5 - معنايش اين است كه زندگى پاك براى آنها است - نقل از زجاج . و حال خوش براى ايشان است - نقل از ابن انبارى ، وى گفته : طوبى صيغه فعلى از ماده « طيب » است . بعضى ديگر گفته‌اند : طوبى لهم يعنى پاكيزه ترين اشياء كه همان بهشت است براى ايشان است - نقل از جبائى 6 - طوبى يعنى گوارا باد ايشان را زندگى طيب 7 - طوبى لهم يعنى نيك است براى ايشان - نقل از قتاده 8 - طوبى لهم يعنى چه خوبست آنچه براى ايشان است - نقل از عكرمه 9 - طوبى لهم ، يعنى دوام خير براى آنها است 10 - طوبى درختى است در بهشت كه ريشه اش در منزل رسول خدا ( ص ) است ، و در خانه هر يك از مؤمنين شاخه اى از آن وجود دارد - نقل از عبيد بن عمير و وهب و ابى هريره و شهر بن حوشب . و از ابى سعيد خدرى نيز بدون ذكر سند نقل شده است . اين بود آنچه كه مورد حاجت ما بود از كلام صاحب مجمع البيان « 1 » . و بيشتر اين معانى از باب انطباق است ، نه اينكه از ظاهر آيه استفاده شده باشد . * ( « كَذلِكَ أَرْسَلْناكَ فِي أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِها أُمَمٌ . . . » ) * . كلمه « متاب » مصدر ميمى از توبه و به معناى رجوع است . اشاره به كلمه « كذلك » اشاره به سنت جاريه از دعوت امم به دين توحيد است و اينكه گمراه كردن هر كه را بخواهد و هدايت هر كه را بخواهد خود بر طبق نظامى است كه در رجوع به خدا و ايمان به او و سكون قلب به ياد او و عدم رجوع به او جريان دارد . و معناى آيه اين است كه : تو را در امتى فرستاديم كه قبل از ايشان امتهاى ديگرى بودند و گذشتند ، و اين ارسال ، نظير همان ارسال و بر طبق سنتى است كه همواره در عالم جريان داشته ، ارسال تو نيز بدين منظور بوده كه بر امتت آنچه را كه به سويت وحى مىكنيم تلاوت كنى ، و براى آنها مضامين

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 6 ، ص 291 ، ط تهران .