جمله * ( « وَكَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ » ) * هم اشاره به همين معنا است ، چون دلالت مىكند بر اينكه اين حكم و اين علم كه به يوسف داده شد موهبتى ابتدايى نبود ، بلكه به عنوان پاداش به وى داده شد ، چه او از نيكوكاران بود . و بعيد نيست كه از جمله مذكور نيز استفاده كرد كه خداوند از اين علم و حكم به همه نيكوكاران مىدهد ، البته هر كسى به قدر نيكوكاريش ، و چگونه چنين نباشد با اينكه آيه « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه وَآمِنُوا بِرَسُولِه يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِه وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِه » « 1 » و نيز آيه « أوَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه وَجَعَلْنا لَه نُوراً يَمْشِي بِه فِي النَّاسِ » « 2 » به اين معنا تصريح دارد . نكته اى كه باقى مانده اين است كه : علم مورد گفتگو شامل آن پيشبينىهايى كه آنها را از تاويل احاديث خوانده بوديم مىشود ، براى اينكه آيه * ( « حُكْماً وَعِلْماً » ) * واقع شده ميان آيات سابق كه مىفرمود : * ( « وَلِنُعَلِّمَه مِنْ تَأْوِيلِ الأَحادِيثِ » ) * و بين آن آيه اى كه كلام يوسف به رفيق زندانيش را در زندان حكايت مىكند كه گفت : « ذلِكُما مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّي » - دقت بفرماييد . * ( « وَراوَدَتْه الَّتِي هُوَ فِي بَيْتِها عَنْ نَفْسِه وَغَلَّقَتِ الأَبْوابَ وَقالَتْ هَيْتَ لَكَ قالَ مَعاذَ اللَّه إِنَّه رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوايَ إِنَّه لا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ » ) * در مفردات گفته : كلمه « رود » به معناى تردد و آمد و شد كردن به آرامى است به خاطر يافتن چيزى ، و كلمه « رائد » هم كه به معناى طالب و جستجوگر علفزار است از همان ماده است « اراده » از ماده « راد ، يرود » كه به معناى سعى در طلب چيزى است ، انتقال يافته و به معناى خواستن شده . آن گاه مىگويد : « مراوده » به معناى اينست كه كسى در اراده با تو نزاع كند يعنى تو چيزى را بخواهى و او چيز ديگرى را ، و يا تو در طلب چيزى سعى و كوشش كنى و او در طلب چيز ديگرى . و اگر گفته شود : « راودت فلانا عن كذا » هم چنان كه خداى تعالى فرموده : * ( « هِيَ راوَدَتْنِي عَنْ نَفْسِي » ) * و نيز فرموده : * ( « تُراوِدُ فَتاها عَنْ نَفْسِه » ) * معنايش اين است كه « فلانى

--> ( 1 ) شما كه ايمان داريد از خدا بترسيد و به پيغمبر وى ايمان بياوريد تا شما را از رحمت خويش دو سهم دهد و براى شما نورى قرار دهد كه بدان راه رويد . سوره حديد ، آيه 28 . ( 2 ) آن كس كه مرده بوده و زنده اش كرده‌ايم و براى او نورى قرار داده‌ايم كه به كمك آن ميان مردم راه مىرود . سوره انعام ، آيه 122 .