اينكه منتهايى كه در اين آيه مىشمارد نصرت و رزق طيب است كه هر دو طايفه مشمول آن بوده‌اند ، البته اين معانى همه در صورتى است كه قرار داشتن آيه را در سياق آيات راجع به جنگ بدر در نظر بگيريم ، چون اگر آيه را به لحاظ خودش به تنهايى معنا كنيم معنايش عمومىتر شده و شامل همه امت اسلام مىشود ، نه فقط شامل مهاجر و انصار ، چون اسلام تمامى مسلمين و گذشته و آينده ايشان را به صورت يك امت درآورده ، پس داستانى كه در اين آيات نقل شده هر چه باشد داستان امت اسلام در ابتداى ظهور آن است ، و خلاصه امت اسلام است كه در به دو ظهورش از نظر نفرات و نيرو ناچيز بوده تا آن حدى كه مىترسيدند مشركين مكه ايشان را به يك حمله كوتاه از بين ببرند ، و خداوند آنان را در مدينه جاى داد و با مسلمان شدن سكنه مدينه عده ايشان را زياد كرد ، و در جنگ بدر و ساير مبارزات ياريشان نمود ، و غنيمتها و انواع نعمتها را روزيشان كرد تا شايد شكرگزارى كنند . * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَخُونُوا اللَّه وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَماناتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ . . . » ) * « خيانت » به معناى نقض امانت و « امانت » عبارت است از اينكه بوسيله عهد و يا وصيت و امثال آن ، امنيت حقى از حقوق حفظ شود . راغب در مفردات خود مىگويد : خيانت و نفاق به يك معنا است ، ولى خيانت گفته مىشود به اعتبار عهد و امانت ، و نفاق گفته مىشود به اعتبار دين و ليكن در استعمال ، هر دو لفظ در هر دو معنا استعمال مىشود . پس خيانت به معناى مخالفت نهانى با حقى از حقايق و شكستن پيمان آن است ، مثلا گفته مىشود : « خنت فلانا - عهد فلانى را شكستم » و « خنت امانة فلان - امانت فلانى را خيانت كردم » يعنى پيمانى را كه با او داشتم در خفا نقض كردم ، و به همين معنا است آيه شريفه * ( « لا تَخُونُوا اللَّه وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَماناتِكُمْ » ) * « 1 » . و جمله * ( « وَتَخُونُوا أَماناتِكُمْ » ) * جايز است كه مجزوم و معطوف بر « تخونوا » ى سابق باشد ، در اين صورت معنايش « و لا تخونوا اماناتكم : به امانتهاى خود خيانت مكنيد » مىباشد . و نيز جايز است كه منصوب به « ان » مقدر باشد و تقدير آن « و ان تخونوا اماناتكم » است ، مؤيد وجه دوم جمله * ( « وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ » ) * مىباشد كه بعد از آن ذكر شده است ، چون اگر نكته اى در كار نمىبود و تقدير كلام « و لا تخونوا » مىشد ، ذكر « و انتم تعلمون » بى فايده به نظر مىرسيد ، براى اينكه هر چند خيانت در صورتى متعلق نهى تحريمى مىشود كه براى مكلف معلوم باشد ، و در صورت جهل به آن و جهل به حكم حرمت متعلق نهى

--> ( 1 ) مفردات راغب ماده « خون »