وَ الَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَلإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالإِيمانِ » « 1 » . پس ، بخاطر اينكه « سابقون » تمامى كسانى را كه در ميان مسلمين از ابتداء طلوع اسلام تا روز قيامت به ايمان سبقت جستند شامل مىشد لذا كلمه « اولون » را آورد تا مختص به مهاجرين و انصار گردد . و چون « سبق » كه در مقابل لحوق و تابعيت است از امور نسبى است ، و لازمه اش اين است كه مسلمين هر عصرى در ايمان به خدا سابق باشند بر مسلمين اعصار بعدى ، و مسلمين اعصار بعدى لاحق باشند ، لذا در آيه شريفه « سابقون » را مقيد كرد به « اولون » تا دلالت كند بر اينكه مقصود طبقه اول از مسلمين صدر اسلام است . و چون خداى سبحان طبقه سوم از اصناف سه گانه را در جمله * ( « وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ » ) * ذكر نمود ، و مقيد نكرد به تابعين عصرى معين ، و توصيف هم نكرد به تابعين سابق و يا اول و يا امثال آن ، و در نتيجه تمامى مسلمين بعد از سابقون اولون را شامل شد ، قهرا مؤمنين به دين اسلام و آنهايى كه راستى مؤمنند و نفاق ندارند از ابتداى طلوع اسلام تا روز قيامت سه دسته شدند . يكى سابقون اولون از مهاجرين . دوم سابقون اولون از انصار . سوم تابعين ايشان . و دو صنف اول تابع نيستند ، پس ، در حقيقت آن دو صنف پيشوا و پيشرو و بقيه مسلمين يعنى صنف سوم تا روز قيامت تابع ايشانند ، و اگر متبوع هم باشند به مقايسه با آيندگان متبوعند . و اين خود بهترين شاهد است بر اينكه منظور از سابقين اولين همان كسانىاند كه اساس دين اسلام را استوار نموده ، قبل از آنكه بنيانش استوار گردد و بيرقش به اهتزاز درآيد ، پايه هاى آن را به پا داشتند ، حال يا به اينكه ايمان آورده و به رسول خدا ( ص ) پيوسته ، در فتنه ها و شكنجه ها شكيبايى نموده و از ديار و اموال خود چشم پوشيده به حبشه و مدينه هجرت كردند ، و يا به اينكه آن حضرت را يارى نموده و او و مهاجرين با او را در شهر خود و خانه هاى خود منزل دادند ، و قبل از آنكه واقعه اى رخ دهد از دين خدا دفاع كردند . و اين تنها با كسانى انطباق دارد كه قبل از هجرت رسول خدا ( ص ) ايمان آورده و تا قبل از واقعه بدر كه ابتداى ظهور و قدرتنمايى اسلام است دست از شهر و وطن خود شسته ، به مدينه مهاجرت كردند ، و يا به آن حضرت ايمان آورده ، او را در شهر خود مدينه منزل داده و خود را آماده نصرتش اعلام داشتند .

--> ( 1 ) سهمى از فىء از آن فقراى مهاجرين است كه از وطن و اموالشان بيرون شدند . . . و كسانى كه از پس ايشان آمدند گويند : پروردگارا ما را با برادرانمان كه از ما پيشى گرفته‌اند بيامرز . سوره حشر آيه 8 - 10