السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

401

تفسير الميزان ( فارسي )

همين قرآن است . و نيكوترين امور سنتهاى ثابت و پا بر جاست و بدترين امور ، امور نو ظهور و تازه درآمده است . و نيكوترين هدايت هدايت انبياء و شريفترين كشته شدگان آنهايند كه در راه خدا شهيد شده باشند و تاريكترين كوريها كورى ضلالت بعد از هدايت و بهترين كارها آن كارى است كه نافعتر باشد . بهترين هدايتها آن هدايتى است كه پيروى گردد و بدترين كوريها كورى دل است . دست بالا ( دهنده ) بهتر از دست پائين ( گيرنده ) است . خواسته اى كه كم و به قدر كفاف باشد بهتر از آن خواسته اى است كه زياد و بازدارنده از ياد خدا باشد . بدترين معذرتها معذرت در دم مرگ و بدترين ندامتها ندامت در روز قيامت است . پاره اى مردم كسانيند كه به نماز جمعه نمىآيند ، مگر گاه بگاه ، و پاره اى ديگر كسانيند كه به ياد خدا نمىافتند مگر بى اراده و نيت ، و از بزرگترين خطاهاى زبان دروغ و بهترين بىنيازيها بى نيازى دل ( و سيرى چشم و دل ) است . نيكوترين توشه ها تقوا ، و اساس حكمت ، ترس از خداست ، و بهترين چيزى كه در دل مىافتد يقين است ، و شك و ترديد از كفر است ، و دورى كردن از يكديگر عمل جاهليت ، و غل و غش از چرك جهنم ، و مستى ، اخگر و پاره هاى آتش و سرائيدن شعر از ابليس است . و شراب انبانه همه گناهان و زنان دامهاى شيطان و جوانى شعبه اى از جنون است ، و بدترين كسبها رباخوارى و بدترين خوردنها خوردن مال يتيم است ، و نيك بخت آن كسى است كه از ديگران پند بگيرد ، و بدبخت آن كسى است كه در شكم مادر بدبخت باشد . و هر يك از شما سرانجام در خانه چهار ذراعى ( قبر ) قرار خواهد گرفت ، و در هر امرى آخر آن را بايد نگريست و ملاك هر امرى اواخر آن است ، و بدترين رباها دروغگويى است « 1 » و هر آينده اى ، نزديك است ، و ناسزا گفتن به مؤمن فسق و قتال با او كفر و خوردن گوشت او از نافرمانى خدا و حرمت مال او مانند حرمت خون اوست . و هر كه به خدا توكل كند خدا او را كفايت كند ، و هر كه صبر كند به پيروزى مىرسد ، و هر كه از جرم ديگران در گذرد خداوند از جرائم او در مىگذرد ، و هر كه خشم خود فرو ببرد خداوند پاداشش مىدهد ، و هر كه صبر بر مصيبت كند خدا او را عوض مرحمت مىكند ، و هر كه در پى انتشار فضائل خود برآيد خداوند در پى رسواييش

--> ( 1 ) مقايسه و تشبيه دروغ به ربا از اين نظير است كه دروغ مانند ربا و بلكه شديدتر از آن نظام زندگى افراد را بر هم مىزند و همانطور كه ربا نظام مالى اجتماع را مختل و فاسد مىسازد ، گناه مذكور نيز به بدتر و شديدتر وجهى اين اختلال را ببار مىآورد ، و همچنين است تهمت و افتراء و سخن چينى و شراب و قمار .