السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
35
تفسير الميزان ( فارسي )
واقدى مىگويد : رسول خدا ( ص ) در شب جمعه هفدهم رمضان در بدر نزول اجلال كرد و على ( ع ) ، زبير ، سعد بن ابى وقاص و بسبس بن عمرو را به جستجوى آب فرستاد ، نامبردگان در ضمن جستجو به راويه لشكر قريش برخوردند كه سقايان ايشان هم همراهشان بودند ، نامبردگان سقايان را دستگير و اسير نموده و عده اى از ايشان گريختند و اسيران را نزد رسول خدا ( ص ) آوردند ، آن حضرت مشغول نماز بود ، مسلمانها خودشان اسرا را به استنطاق كشيده و پرسيدند شما چه كسانى هستيد ؟ گفتند ما سقايان لشكر قريشيم ، ما را فرستادند تا آب تهيه نموده برايشان ببريم . مسلمانان آنها را كتك زدند ، و آنان ناگزير گفتند ما غلامان ابى سفيانيم و ما در قافله اى هستيم كه اينك در اين تل ريگ قرار دارد ، مسلمانها هر وقت اين اسيران حرف مىزدند دست از كتككارىشان بر مىداشتند ، اين بود تا رسول خدا ( ص ) نماز خود را سلام داد و فرمود : ( اين رفتار صحيح نيست ) اگر راست بگويند شما ايشان را مىزنيد ، و اگر دروغ بگويند دست از زدنشان برمىداريد ؟ ! فرداى آن روز رسول خدا ( ص ) لشكر خود را بياراست و سپس براى مسلمانان خطبه اى خواند و بعد از حمد و ثناى پروردگار فرمود : اما بعد ، پس اينك من شما را به چيزى دعوت و تحريص مىكنم كه خداوند بر آن تحريصتان كرده است ، و از چيزهايى نهيتان مىكنم كه خداوند از آن نهى فرموده ، شان خداوند عظيم است ، هميشه به حق امر مىكند ، و صدق را دوست مىدارد ، و اهل خير را به خاطر همان نيكىهايشان به اختلاف مراتب نيكى - شان جزا مىدهد ، به خير ياد مىشوند ، و به همان از يكديگر برترى پيدا مىكنند ، و شما اى مردم در منزلى از منزلها ( و مرحله اى از مراحل ) حق قرار گرفتهايد ، خداوند از احدى از شما قبول نمىكند مگر آن عملى را كه صرفا براى خاطر او انجام شده باشد ، صبر در مواقف دشوار و خطرناك از وسائلى است كه خداوند آدمى را با آن وسائل گشايش داده و از اندوه نجات مىدهد ، و صبر در اين موقف شما را به نجات اخروى مىرساند ، در ميان شما است پيغمبر خدا ، شما را زنهار مىدهد ، امر مىكند ، پس در چنين روزى شرم كنيد از اينكه خداوند به گناه و يا نقطه ضعفى از شما خبردار شود ، و به كيفر آن شما را مورد خشم شديد خود قرار دهد ، زيرا او مىفرمايد : « لَمَقْتُ اللَّه أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ - خشم خدا بزرگتر از خشمى است كه شما به يكديگر مىگيريد » پس امورى را كه او در كتاب خود به آنها امر فرموده در نظر بگيريد ( تا همه را به كار ببنديد ) دلائل روشنش را از ياد نبريد ، مخصوصا اين آيت را كه شما را بعد از ذلت به عزت رسانيد ، پس در برابرش اظهار مسكنت كنيد تا از شما راضى شود ، و در اين مواطن ، خداى