السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

241

تفسير الميزان ( فارسي )

هشت روز و يا هفت روز متوالى محاصره كرد آن گاه چند نوبت به تناوب به محاصره آنها پرداخت . و سپس فرمود : هان اى مردم من جلوتر از شما از دنيا مىروم ، و من شما را در حق عترتم به نيكى سفارش مىكنم ، ديدارتان حوض خواهد بود و به آن خدايى كه جانم به دست اوست يا اين است كه نماز را به پا مىداريد و زكات را مىدهيد ، و يا اين است كه مردى از خاندانم و يا مثل خودم را وادار مىكنم تا گردنهاى رزمندگانتان را بزند ، و ذراريتان را اسير كند . مردم خيال كردند مقصودش ابو بكر و عمر است ، لكن ديدند دست على ( رضى اللَّه عنه ) را گرفت و فرمود : « اين » . مؤلف : منظور آن حضرت اين بود كه اگر كافر شويد چنين مىشود « 1 » . و در تفسير عياشى در حديث جابر از امام ابى جعفر ( ع ) آمده كه در تفسير * ( « فَإِنْ تابُوا » ) * فرمود : يعنى اگر ايمان آوردند برادران دينى شما هستند « 2 » . و در تفسير قمى در ذيل آيه * ( « وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ فَأَجِرْه . . . » ) * مىگويد امام ( ع ) فرموده : معنايش اين است كه نخست قرآن را برايش بخوان و به معارف دين آشنايش كن و ديگر متعرضش مشو تا به مامن خود برگردد « 3 » . و در تفسير برهان از ابن شهرآشوب از تفسير قشيرى روايت شده كه : مردى به على بن ابى طالب ( ع ) عرض كرد : حال اگر يكى از ما بخواهد بعد از چهار ماه رسول خدا ( ص ) را ملاقات كند و با او كارى داشته باشد آيا عهدى برايش نيست و ( در امان نيست ) ؟ على ( ع ) فرمود : چرا ، براى اينكه خداوند فرموده : « اگر يكى از مشركين از تو پناه بخواهد پناهش بده . . . » « 4 » . و در الدر المنثور است كه ابن ابى شيبه و ابن ابى حاتم و ابو الشيخ و ابن مردويه در ذيل آيه * ( « وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ . . . » ) * ، از حذيفه نقل كرده‌اند كه از وى در باره آيه فوق پرسش كردند ، او گفت : « هنوز با اهل اين آيه قتال نشده است » « 5 » . و در همان كتاب است كه ابن ابى شيبه و بخارى و ابن مردويه از زيد بن وهب روايت كرده‌اند كه در ذيل آيه * ( « فَقاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ » ) * گفته است : ما در محضر حذيفه ( رض ) بوديم كه

--> ( 1 ) الدر المنثور ج 3 ص 213 ( 2 ) تفسير عياشى ج 2 ص 77 ( 3 ) تفسير قمى ج 1 ص 283 ( 4 ) تفسير برهان ج 2 ص 106 ( 5 ) الدر المنثور ج 3 ص 214