ايشان بوده ، تا بدين وسيله مسلمانان افراد خود را زياد يافته دلهايشان محكم شود و در مقابل دلهاى مشركين مرعوب گردد » - و به زودى گفتارى در اين باره خواهد آمد - و اينكه فرمود : * ( « وَمَا النَّصْرُ إِلَّا مِنْ عِنْدِ اللَّه إِنَّ اللَّه عَزِيزٌ حَكِيمٌ » ) * بيان انحصار حقيقت يارى در خداى تعالى است ، و اينكه اگر پيشرفت و غلبه به كثرت نفرات و داشتن نيرو و شوكت بود ، مىبايستى مشركين بر مسلمانان غلبه پيدا كنند كه هم عده شان بيشتر بود ، و هم مجهزتر از مسلمين بودند . جمله * ( « إِنَّ اللَّه عَزِيزٌ حَكِيمٌ » ) * تمامى مضمون آيه و متعلقات آن را كه در آيه قبلى بود تعليل مىكند ، و مىفرمايد : به عزت خود ايشان را يارى داده و به حكمتش ياريش را به اين شكل و به اين صورت اعمال كرد . * ( « إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْه . . . » ) * « نعاس » ابتداى خواب را گويند كه عبارت است از خواب سبك ، و « تغشيه » به معناى احاطه است ، و « أمنة » به معناى امان است ، و ضمير « منه » به خداى تعالى برمىگردد ، و بعضى گفته‌اند به « عدو » برمىگردد ، و « رجز » به معناى پليدى و نجاست است ، و در اينجا مقصود از « رجز شيطان » آن وسوسه هاى پليدى است كه در قلب راه مىيابد . و معناى آيه اين است كه : اين نصرت و مددكارى خدا به وسيله بشارت و آرامش دادن به دلها همان موقعى بود كه در اثر آرامش يافتن دلها همه تان به خواب رفتيد و معلوم است كه اگر ترس و رعب شما از بين نرفته بود معقول نبود كه در ميدان جنگ خواب بر شما مسلط شود ، خداوند باران را هم بر شما نازل كرد تا شما را پاكيزه كند و وسوسه شيطان را از دلهايتان بزدايد ، تا دلهايتان را قوى و نيرومند سازد - جمله * ( « لِيَرْبِطَ عَلى قُلُوبِكُمْ » ) * كنايه از تشجيع است - و نيز تا با فرستادن باران قدمهاى شما را بر روى ريگهاى بيابان استوار نموده و يا بدين وسيله دلهايتان را محكم سازد . اين آيه شريفه مؤيد رواياتى است كه مىگويد : كفار قبل از مسلمين به لب چاه رسيدند و مسلمين وقتى پياده شدند كه كفار آب را گرفته بودند و بناچار در زمين خشك و ريگزار پياده شدند . بعد از مدتى كه مسلمانان محدث و جنب شده ، و همه دچار تشنگى گشتند شيطان در دلهايشان وسوسه كرد و گفت دشمنان شما آب را گرفتند و اينك شما با جنابت و نجاست نماز مىخوانيد و پاهايتان در ريگها فرو مىرود ، لذا خداى تعالى باران را برايشان بارانيد و با آن هم غسل جنابت كرده و خود را از حدث تطهير نمودند ، و نيز اردوگاه آنان كه ريگزار بود سفت و محكم و اردوگاه كفار گل و لغزنده گشت .