السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

237

تفسير الميزان ( فارسي )

اشكال چهارم اينكه ، وى در بحث خود از روايات داله بر اينكه اهل بيت رسول خدا ( ص ) على و فاطمه و حسنين بوده و نه غير ، اسمى نبرده ، و به روى خود نياورده كه اصلا چنين اخبارى هم در مساله وجود دارد ، و حال آنكه اين روايات همه صحيحه و علاوه بالغ به حد تواتر است ، و ما بعضى از آنها را در تفسير آيه مباهله ايراد كرديم ، و قسمت عمده آنها را به زودى در بحث از آيه تطهير ايراد خواهيم نمود - ان شاء اللَّه - . و از آنجايى كه آن روز در ميان اهل بيت غير از على ( ع ) مردى نبوده قهرا برگشت معناى كلمه « مردى » به همان حضرت خواهد بود ، و در نتيجه برگشت اين اشكال به همان اشكال قبلى خواهد شد كه گفتيم همه آن تعبيرات به فرضى كه صحيح باشد كنايه از على ( ع ) است . و اما اينكه احتمال داد كه مقصود از اهل بيت عموم اقرباى آن حضرت از بنى هاشم يا بنى هاشم و زنان آن حضرت باشند ، و در نتيجه كلمه وحى يك كلام عادى باشد و نخواهد مزيتى را براى شخص معينى اثبات كند ، و قهرا برگشت معنا به اين باشد كه « هيچ رسالتى را از من نمىرساند مگر يكى از بنى هاشم » اين براى اين است كه آقايان اهل سنت غالبا بحثهاى لفظى را با ابحاث معنوى و همچنين مطالب دينى را با نظريات اجتماعى خلط مىكنند ، و در تشخيص مفهوم اين قبيل الفاظ به نظريات عرف لغويين مراجعه مىكنند ، بدون اينكه نسبت به نظر شرع توجهى بنمايند . مثلا در معناى كلمه « ابن » و كلمه « بنت » نخست بحثشان چنين است كه براى تشخيص اينكه آيا پسر دختر هم پسر آدمى حساب مىشود يا نه بايد به لغت مراجعه كرد . بايد ديد آيا كلمه « پسر » بحسب وضع لغوى بر پسر دختر هم صادق است يا نه . و از همه اينها عجيبتر آن قسمت از گفتار صاحب المنار است كه گفت : اين نص صريح باطل مىسازد تاويل كلمه « منى » را چون بطورى كه از سياق گفتارش برمىآيد مقصودش از نص صريح همان كلمه « من اهل بيتى » است كه خواسته است بگويد اين كلمه صراحت دارد در اينكه منظور از « رجل منى » يك مرد از بنى هاشم است . و ما نفهميديم كلمه « اهل بيت » چه نصوصيت و صراحتى در بنى هاشم دارد ، آن هم با آن همه رواياتى كه در معناى كلمه مذكور وارد شده و همه مىگويند اهل بيت عبارتند از على و فاطمه و حسين . علاوه ، بر فرض كه كلمه « اهل بيت » به معناى بنى هاشم باشد آن وقت صاحب المنار چه مىگويد در آن رواياتى كه داشت : « منى - مردى از من » آيا كلمه از من را هم به بنى هاشم معنا مىكند ! ! . و در تفسير عياشى از زراره و حمران و محمد بن مسلم از حضرت ابى جعفر و ابى -