السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

220

تفسير الميزان ( فارسي )

صداى بلند ندا درداد : « هيچ كس داخل بهشت نمىشود مگر مؤمن » و اين معنا هر چند در ساير روايات نيامده ، و خيلى هم بعيد به نظر مىرسد ، زيرا با اينكه آيات بسيارى مكى و مدنى در اين باره نازل شده ، عادتا محال به نظر مىرسد كه تا سال نهم هجرت اين معنا به گوش مردم نرسيده و محتاج باشد به اينكه على ( ع ) آن را تذكر دهد ليكن مدلول خود آيات برائت نيز همين است . و اما اينكه در بعضى از آنها بجاى آن دارد : « هيچ كس داخل كعبه - و يا خانه - نمىشود مگر مؤمن » - در صورتى كه اين روايات صحيح باشد - البته حكم مستفاد از آنها نظير حكم به ممنوعيت مشركين از طواف ، حكمى ابتدايى خواهد بود . و به هر حال مىخواهيم بگوئيم رسالت على ( ع ) منحصرا راجع به رساندن آيات برائت نبود ، بلكه هم راجع به آن بود و هم راجع به سه و يا چهار حكم قرآنى ديگر ، و همه آنها مشمول گفته جبرئيل هست كه گفت : « از تو پيامى نمىرساند مگر خودت و يا مردى از خودت » زيرا هيچ دليلى نيست تا اطلاق اين كلام را تقييد كند . و در الدر المنثور است كه ترمذى - وى حديث را حسن دانسته - و ابن ابى حاتم و حاكم - وى حديث را صحيح شمرده - و ابن مردويه و بيهقى در كتاب دلائل همگى از ابن عباس ( رضى اللَّه عنه ) نقل كرده‌اند كه گفت : رسول خدا ( ص ) ابى بكر را فرستاد و مامورش كرد تا بدين كلمات جار بكشد ، آن گاه على ( رضى اللَّه عنه ) را روانه كرد و دستور داد او به آنها جار بكشد ، اين دو نفر به راه افتادند و اعمال حج را بجاى آوردند . آن گاه على ( رضى اللَّه عنه ) در ايام تشريق ( يازده و دوازده و سيزده ) برخاست و چنين جار كشيد : خدا و رسولش از مشركين بيزارند ، و تا چهار ماه مهلت داريد كه هر جا بخواهيد آزادانه برويد و بيائيد ، و بعد از امسال ديگر هيچ مشركى حق ندارد به زيارت خانه خدا بيايد و ديگر هيچ كس حق ندارد برهنه در اطراف خانه طواف كند ، و هيچ كس داخل بهشت نمىشود مگر مؤمن . آرى اينها آن موادى بود كه على ( ع ) بدانها ندا درداد « 1 » . مؤلف : اين خبر مضمونش نزديك است به آنچه كه ما از روايات استفاده كرديم . و نيز در الدر المنثور است كه عبد الرزاق و ابن منذر و ابن ابى حاتم از طريق سعيد بن مسيب از ابى هريره روايت كرده‌اند كه گفت : ابى بكر او را دستور داد تا در همان موقعى كه ابى بكر حج مىكند او آيات را بخواند . آن گاه ابو هريره مىگويد : سپس رسول خدا

--> ( 1 ) الدر المنثور ج 3 ص 210