ماموريت آن نصيبشان شود نامزد فرمودى پس چطور وقتى براى انجامش روانه شدم مرا برگرداندى ؟ حضرت فرمود : امين وحى خدا بر من نازل شد و از ناحيه خداوند اين پيغام را آورد كه « هيچ پيامى را از ناحيه تو جز خودت و يا مردى از خودت نبايد برساند » و على از من است و از من نبايد برساند جز على « 1 » . از آنچه از روايات نقل كرديم همچنين از روايات بيشترى كه از نقلش صرفنظر شد ، و نيز از آنچه به زودى در اين معنا نقل مىشود دو نكته اصلى و اساسى استفاده مىشود : يكى اينكه فرستادن على ( ع ) براى بردن آيات برائت و عزل كردن ابى بكر بخاطر امر و دستور خدا بوده و جبرئيل نازل شده و گفته است : « انه لا يؤدى عنك الا انت او رجل منك » و اين حكم در هيچيك از روايات مقيد به برائت و يا شكستن عهد نشده ، يعنى در هيچيك آنها نيامده كه يا رسول اللَّه جز تو و يا كسى از تو برائت و يا نقض عهد را به مشركين نمىرساند ، پس هيچ دليلى نيست بر اينكه مانند بسيارى از مفسرين اطلاق اين روايات را تقييد كنيم ، اطلاقى كه به زودى مؤيداتى برايش خواهيد ديد . دوم اينكه على ( ع ) در مكه هم چنان كه آيات برائت را به گوش مردم رسانيد حكم ديگرى را نيز رساند ، و آن اين بود كه هر كس عهدى با مسلمين دارد و عهدش محدود به مدتى است ، تا سررسيد آن مدت عهدش معتبر است ، و اگر محدود به مدتى نيست تا چهار ماه ديگر عهدش معتبر خواهد بود . اين مطلب را آيات برائت نيز بر آن دلالت دارد . و حكم ديگرى را نيز ابلاغ فرمود ، و آن اين بود كه هيچكس حق ندارد از اين ببعد برهنه در اطراف كعبه طواف كند ، اين نيز يك حكم الهى بود كه آيه شريفه « يا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ » « 2 » بر آن دلالت دارد ، علاوه بر اينكه در پاره اى از روايات به دنبال آن حكم اين آيه نيز ذكر شده و به زودى خواهد آمد . و حكمى ديگر ، و آن اينكه بعد از امسال ديگر هيچ مشركى حق ندارد به طواف و يا زيارت خانه خدا بيايد ، اين حكم نيز مدلول آيه شريفه « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا » « 3 » است . در اين ميان امر پنجمى هست كه در بعضى از روايات آمده ، و آن اين است كه به

--> ( 1 ) تفسير برهان ج 2 ص 105 ( 2 ) سوره اعراف آيه 31 ( 3 ) سوره توبه آيه 28