السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

183

تفسير الميزان ( فارسي )

را با يك طناب بستند و پياده به راه انداختند . و از ياران رسول خدا ( ص ) نه نفر كشته شدند كه يكى از آنها سعد بن خيثمه بود كه از نقباء اوس بود . و از محمد بن اسحاق روايت مىكند كه گفت : از مسلمانان در روز جنگ بدر يازده نفر بدرجه شهادت رسيدند ، چهار نفر از قريش و هفت نفر از انصار ، و بعضى گفته‌اند هشت نفر از انصار ، و از لشكر كفار چهل و چند نفر به قتل رسيدند « 1 » . و از ابن عباس نقل كرده كه گفت : بعد از آنكه روز بدر بپايان رسيد رسول خدا ( ص ) در حالى كه اسيران در بند بودند در اوايل شب ( كه همه لشكريانش بخواب رفتند خودش ) بخواب نرفت ، سبب را پرسيدند ، فرمود : ناله عمويم عباس را كه در بند است مىشنوم ( لذا خواب بچشمانم نمىرود ) . مسلمين عباس را از بند آزاد كردند ، او ساكت شد و رسول خدا ( ص ) بخواب رفت . و از عبيده سلمانى از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه در روز بدر در باره اسيران به اصحاب خود فرمود : اگر مىخواهيد ايشان را به قتل برسانيد ، و اگر ميل داريد مىتوانيد از ايشان فديه بگيريد و در عوض به عدد نفرات ايشان از شما كشته شوند ، و عده نفرات اسيران هفتاد نفر بودند . اصحاب عرض كردند فديه مىگيريم و با آن زندگى مىكنيم و خود را براى مقابله با دشمنان مجهزتر مىسازيم هر چند به عدد نفرات آنان از ما كشته شوند . عبيده راوى حديث مىگويد : آرى اصحاب رسول خدا ( ص ) هر دو خير را خواستند ( هم خير دنيا و هم خير آخرت را « 2 » و همانطور كه رسول خدا ( ص ) پيش بينى كرده بود ) در جنگ احد از مسلمانان هفتاد نفر كشته شدند . و از كتاب على بن ابراهيم نقل مىكند كه : وقتى رسول خدا ( ص ) به قتل نضر بن حارث و عقبة بن ابى معيط فرمان داد انصار ترسيدند از اينكه آن حضرت همه اسيران را به قتل برساند . عرض كردند يا رسول اللَّه ما هفتاد نفر از ايشان را كه همه فاميل تو بودند كشتيم آيا مىخواهى به كلى نسبشان را قطع كنى ؟ آن گاه با اينكه غنيمتهايى را كه از لشكر قريش به دست آورده بودند همه را گرفته بودند پيشنهاد كردند كه از اسيران فديه گرفته

--> ( 1 ) و اين عده همانها هستند كه علماء تاريخ اساميشان را ضبط كرده‌اند مگر آنهايى كه به اساميشان دست نيافته‌اند . ( 2 ) لكن كلام خود خداى تعالى كه در عتاب اصحاب فرمود : « * ( تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا ) * » عبيده را در گفتارش تخطئه مىكند .