السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

14

تفسير الميزان ( فارسي )

شبيه به مردمى هستند كه بخواهند آنان را بكشند و آنها ايستاده و وسائل و ابزار قتل خود را تماشا مىكنند . بحث روايتى مرحوم طبرسى در كتاب جوامع الجامع خود مىگويد : ابن مسعود و على بن الحسين زين - العابدين و امام باقر و امام صادق ( ع ) آيه مورد بحث را « يسئلونك الانفال » قرائت كرده‌اند . « 1 » مؤلف : اين روايت را ديگران هم از ابن مسعود و همچنين از امام سجاد ، امام باقر و امام صادق ( ع ) روايت كرده‌اند . و در كافى به سند خود از عبد صالح ( ع ) روايت كرده كه فرمود : انفال عبارت است از هر زمين خرابى كه اهلش منقرض شده باشند ، و هر سرزمين كه بدون جنگ و بدون به كار بردن اسب و شتر تسليم شده است و با پرداختن جزيه صلح كرده باشند ، سپس فرمود : و براى او است ( يعنى براى والى و زمامدار ) رؤس جبال و دره هاى سيلگير و نيزارها و هر زمين افتاده اى كه مربى نداشته باشد ، و همچنين براى او است خالصه جات سلاطين ، البته آن خالصه جاتى كه به زور و غصب بدست نياورده باشند ، چون اگر به غصب تحصيل كرده باشند ، هر مال غصبى مردود است ، و بايد به صاحبش برگردد ، و او است وارث هر كسى كه بىوارث مرده باشد و متكفل هزينه زندگى كسانى است كه نمىتوانند هزينه خود را به دست بياورند . « 2 » و نيز به سند خود از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در ذيل آيه * ( « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَنْفالِ » ) * فرموده : هر كس بميرد و وارثى نداشته باشد مالش جزو انفال است . « 3 » مؤلف : و در معناى اين دو روايت روايات بسيارى از طرق ائمه اهل بيت ( ع ) وارد شده است ، و اگر در اين روايات انفال به معناى غنائم جنگى را ذكر نكرده ضرر به جايى نمىزند ، زيرا خود آيه بطورى كه از سياق آن برمىآيد به مورد خود بر غنائم جنگى دلالت دارد .

--> ( 1 ) جوامع الجامع ص 163 ( 2 ) كافى ج 1 ص 541 ( 3 ) كافى ج 1 ص 546