السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
25
تفسير الميزان ( فارسي )
و در اين معنا آيات بسيار ديگرى است كه به زودى در سوره اسراء بحث مستوفا و جامعى در پيرامون آن خواهيم نمود - ان شاء اللَّه تعالى - و نيز از جمله آياتى كه متضمن وعده به تاخير عذاب در اين امت است ، آيه « وَما كانَ اللَّه لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَما كانَ اللَّه مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ » « 1 » مىباشد ، پس چيزى كه از آيه مورد بحث استفاده مىشود اين است كه كفار درخواست نزول فرشته كردند ، و ما اجابتشان نمىكنيم زيرا اگر اجابت مىكرديم ، و ملائكه را بر آنان نازل مىنموديم ناچار مىبايد هلاكشان مىكرديم و ديگر مهلتشان نمىداديم ، و حال آنكه مىخواستيم تا مدتى بمانند ، و هر چه مىخواهند در آيات ما جدل و لجاج كنند ، تا آنكه روز موعود خود را ديدار نمايند و به زودى آنچه را كه آرزو مىكردند خواهند ديد ، و خداوند بين آنان حكم خواهد نمود . اين بود خلاصه معنايى كه با در نظر گرفتن بيان ما ، از آيه استفاده مىشود . و نيز ممكن هست آن را بطور ديگرى معنا كنيم ، و آن اين است كه بگوييم منظور كفار از نزول ملائكه تنها ديدن معجزه اى بوده ، نه نزول عذاب ، و مراد از جواب هم اين است كه اگر ملائكه بر آنان نازل شوند و ايشان اين معجزه را ببينند باز هم به خاطر عناد و استكبارى كه دارند ايمان نمىآورند ، آن وقت خداوند با آنان به عدل خود رفتار مىكند و ديگر مهلت داده نمىشوند . دوم اينكه : غرضشان از نزول ملائكه اين بوده كه به جاى يك فرد بشر ، ملائكه كار رسالت و دعوت به سوى خدا را انجام دهد ، و يا لا اقل فرشته اى با اين پيغمبر همكار شده و شاهد صدق او باشد . مؤيد اين وجه اين است كه خود قرآن همين پيشنهاد را از كفار حكايت كرده ، مىفرمايد : « وَقالُوا ما لِهذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعامَ وَيَمْشِي فِي الأَسْواقِ لَوْ لا أُنْزِلَ إِلَيْه مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَه نَذِيراً » « 2 » همانطور كه ملاحظه مىكنيد مضمون اين آيه همان چيزى است
--> ( 1 ) خداوند آنان را مادامى كه تو در بينشان هستى عذاب نخواهد كرد ، و همچنين مادامى كه استغفار مىكنند گرفتار عذاب نخواهد فرمود . سوره انفال آيه 33 ( 2 ) و گفتند : اين چه پيغمبرى است كه طعام مىخورد ، و در بازارها راه مىرود ؟ چرا فرشته اى بر او نازل نشد كه او را در امر انذار مدد كار باشد ؟ . سوره فرقان آيه 7