نقل كرده كه آنان نيز آن را از ابى سعيد خدرى نقل كرده‌اند ، در در المنثور هم همين طور نقل شده است . « 1 » « 2 » و اما غدير خم ، « خم » ( به ضم خاء نقطه دار و تشديد ميم و تنوين آن ) چنان كه محيى الدين نووى گفته است ، اسم بستانى است در سه ميلى جحفه ، كه در كنار آن بستان ، غدير يعنى گودالى است معروف به گودال خم ، يعنى گودال نزديك به بستان خم ، و در فتح القدير نقل شده كه ابن مردويه از ابن مسعود روايت كرده كه گفت : ما در عهد رسول اللَّه ( ص ) بسيار مىخوانديم : « يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك ان عليا مولى المؤمنين و ان لم تفعل فما بلغت رسالته و اللَّه يعصمك من الناس » . « 3 » مؤلف : آنچه از اخبار در اينجا نقل شد مختصرى است از اخبار زيادى كه دلالت دارد بر اينكه آيه * ( « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ . . . » ) * در باره على ( ع ) در روز غدير خم نازل شده است ، و اما حديث غدير يعنى فرمايشى را كه رسول اللَّه ( ص ) آن روز در باره على ( ع ) فرمود ، خود حديثى است متواتر كه هم از طرق شيعه و هم از طرق اهل سنت به بيشتر از صد طريق و از جمع كثيرى از صحابه نقل شده است ، از آن جمله : 1 - براء بن عازب ، 2 - زيد بن ارقم ، 3 - ابو ايوب انصارى ، 4 - عمر بن خطاب ، 5 - على بن ابى طالب ( ع ) ، 6 - سلمان فارسى ، 7 - ابو ذر غفارى ، 8 - عمار بن ياسر ، 9 - بريده ، 10 - سعد بن ابى وقاص ، 11 - عبد اللَّه بن عباس ، 12 - ابو هريره ، 13 - جابر بن عبد اللَّه ، 14 - ابو سعيد خدرى ، 15 - انس بن مالك ، 16 - عمران بن حصين ، 17 - ابن ابى اوفى ، 18 - سعدانه ، 19 - همسر زيد بن ارقم ، . علاوه بر اين ، همه امامان اهل بيت ( ع ) بر صحت آن اجماع دارند ، مخصوصا على ( ع ) در ميدان كوفه ( رحبه ) مردم را راجع به اين حديث سوگند داد كه هر كس در غدير خم حاضر بوده و آن را از رسول اللَّه ( ص ) شنيده برخيزد و شهادت دهد ، جمع كثيرى برخاستند و بر صحت آن و اينكه در روز غدير خم به گوش خود از رسول اللَّه ( ص ) شنيده‌اند گواهى دادند . و در بسيارى از اين روايات دارد كه رسول اللَّه ( ص ) فرمود : ايها الناس آيا مگر معتقد نبوديد كه من اولايم به مؤمنين از خود آنها ؟ گفتند چرا ، فرمود : هر كس كه من

--> ( 1 ) فتح القدير ، ج 2 ص 57 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 2 ، ص 298 . ( 3 ) فتح القدير ، ج 2 ، ص 57 .