آن حضرت آن موقع در ابطح بودند ، حارث از شتر خود فرود آمده و بند بر پاى آن نهاد و نزديك شد ، آن گاه روى به آن جناب نموده و در حالى كه آن حضرت در بين جمعى از اصحابش بود عرض كرد : يا محمد ! تو از ناحيه پروردگارت به ما دستور دادى كه به وحدانيت خداوند و رسالت تو شهادت دهيم ، ما نيز پذيرفتيم ، آن گاه به ما گفتى چه و چه ( و همه احكام را ذكر كرد ) و ما قبول كرديم ، و اين همه اطاعت از ما تو را كفايت نكرد تا دو بازوى پسر عمت را كشيده و او را بر همه ما سرورى دادى ، و گفتى : هر كه من مولاى اويم على مولاى او است ، اينك آمده‌ام از تو بپرسم داستان سرورى پسر عمت از ناحيه خود تو است يا از ناحيه خداست ؟ . رسول اللَّه ( ص ) فرمود : سوگند به آن خدايى كه جز او معبودى نيست آن نيز مانند همه دستوراتم از ناحيه خداست ، حارث بسوى مركب خود برگشت و در حالى كه مىگفت : بار الها اگر اين مطلب حق است و از ناحيه تو است سنگى از آسمان بر ما بباران ، و يا عذابى دردناك بر ما نازل كن ، هنوز به شتر خود نرسيده بود كه خداى تعالى او را هدف سنگ ريزه اى قرار داده بطورى كه از فرق سرش فرو رفت و از پائين تنش بيرون آمده و هلاكش ساخت ، و در باره همين واقعه در سوره معارج اين دو آيه « سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ لَيْسَ لَه دافِعٌ » « 1 » را فرستاد اين بود پاره اى از آن حديث كه صاحب المنار از ثعلبى نقل مىكند . « 2 » مؤلف : صاحب المنار بعد از نقل اين حديث در كتاب خود اينطور مىگويد : و اين روايت از روايات ساختگى و مجعول است ، و لذا قابل اعتماد نيست ، علاوه بر اين سوره معارج در مكه نازل شده ، و آيه « اللَّهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ » « 3 » در سوره انفال است ، و سوره انفال بعد از هجرت و پس از جنگ بدر و چند سال قبل از نزول سوره مائده نازل شده است ، چطور ممكن است دو آيه از دو سوره كه يكى مكى و ديگر مدنى است در شان يك حادثه نازل شده باشند ؟ و حقيقت امر اين است كه دو آيه اول سوره معارج حكايت از مطلبى است كه بعضى از كفار قريش قبل از هجرت مىگفته‌اند ، علاوه بر اين ظاهر روايت اين است كه حارث بن نعمان فهرى از مسلمانان بوده ، و در اين قضيه مرتد شده است ، و حال آنكه در بين

--> ( 1 ) سائلى از خدا عذابى را درخواست كرد كه بر كفار نازل شدنى بود و كسى نمىتواند از وقوع آن جلوگيرى كند . سوره معارج آيه 1 . ( 2 ) تفسير المنار ج 6 ص 464 . ( 3 ) بار الها اگر اين مطلب حق و از ناحيه تو است سنگى از آسمان بر ما بباران . سوره انفال آيه 33 .