« 1 » ، « إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّه لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّه عَلَيْهِمْ وَكانَ اللَّه عَلِيماً حَكِيماً . وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً » « 2 » . سبب دوم شفاعت در روز قيامت است ، خداى تعالى در اين باره مىفرمايد : « وَلا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِه الشَّفاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ » « 3 » و آيات ديگرى كه متعرض امر شفاعتند ، و ما در جلد اول اين كتاب در باره شفاعت مفصل بحث كرديم ، در قرآن كريم در موارد متفرق ديگرى عفو بدون ذكر سبب ذكر شده است ، ليكن اگر در همان موارد هم دقت شود اجمالا به دست مىآيد كه در آن موارد نيز مصلحتى در كار بوده و آن عبارت بوده از مصلحت دين ، از آن جمله آيات زير است : « وَلَقَدْ عَفا عَنْكُمْ وَاللَّه ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ » « 4 » و نيز مىفرمايد : « أأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتابَ اللَّه عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكاةَ وَأَطِيعُوا اللَّه وَرَسُولَه » « 5 » و نيز مىفرمايد : « لَقَدْ تابَ اللَّه عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهاجِرِينَ وَالأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوه فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ ما كادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ إِنَّه بِهِمْ رَؤُفٌ رَحِيمٌ »

--> ( 1 ) بگو اى بندگان من كه نسبت به خود ظلم روا داشتيد از رحمت خدا مايوس مباشيد به درستى كه خدا همه گناهان را مىآمرزد ، بازگشت كنيد به سوى پروردگارتان و تا عذاب بر شما نازل نشده تسليمش شويد كه اگر نشويد و عذاب فرا رسد كسى نيست كه شما را يارى كند ، و پيروى كنيد بهترين دستوراتى را كه از ناحيه پروردگارتان بسويتان نازل شده . سوره زمر آيه 55 . ( 2 ) اگر خداى تعالى بر خود واجب كرده كه توبه گنهكاران را قبول كند از گنهكارانى قبول مىكند كه از روى نادانى گناهى مرتكب شده و بىدرنگ از آن توبه كنند ، آنانند كه خداوند از گناهشان مىگذرد و خدا دانا و حكيم است ، نه آنان كه به طور پىگير و مداوم گناه مىكنند و هيچ در صدد برنمىآيند تا مرگشان فرا رسد آن وقت مىگويند : خدايا اينك به سوى تو بازگشت مىكنيم ايشان و همچنين كسانى كه در حال كفر مىميرند توبه شان قبول نمىشود و ما براى آنان عذابى دردناك آماده كرده‌ايم . سوره نساء آيه 17 و 18 . ( 3 ) و كسانى كه كفار آنان راى به غير خدا معبود خود مىپندارند اختيار شفاعتشان راى ندارند مگر امثال عيسى كه به حق شهادت دادند در حالى كه علم دارند . سوره زخرف آيه 86 . ( 4 ) و به تحقيق خداوند از شما در گذشت و خدا نسبت به مؤمنين داراى فضل مخصوصى است . سوره آل عمران آيه 152 . ( 5 ) آيا دريغ داشتيد از اينكه قبل از خلوت كردن با رسول اللَّه ( ص ) صدقاتى بدهيد ؟ پس حالا كه خداوند از تقصيرتان گذشت نماز بخوانيد و زكات بدهيد و خدا و رسولش راى اطاعت كنيد . سوره مجادله آيه 13 .