السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

487

تفسير الميزان ( فارسي )

مؤلف : همين روايت را مجلسى در اولين حديث از بحار « 1 » از در المنثور « 2 » نقل كرده ، و در اين ميان اخبار ديگرى راجع به دعاهايى كه رسول خدا ( ص ) در موقع خواندن قرآن و يا در موقع تلاوت سوره ها و يا آيات مخصوصى مىخواند در دست هست كه اگر كسى بخواهد از آنها اطلاع حاصل كند بايد به كتبى كه متعرض آن است مراجعه نمايد . آن حضرت داراى خطبه ها و بياناتى است كه در آن مردم را به تمسك به قرآن و تدبر در آن ترغيب و به اهتداء به هدايت و استناره از نور آن تحريص مىفرمايد ، و خود آن جناب به طريق اولى به آنچه كه در اين باره توصيه مىفرمود عمل مىكرد ، و از همه پيشقدمتر و سريعتر به سوى خيرات بود ، همو بود كه مىفرمود : سوره هود مرا پير كرد . و البته مقصود آن جناب آيه « فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ » است . كما اينكه از ابن مسعود هم قريب به اين مضمون روايت شده كه گفت : رسول خدا ( ص ) مرا دستور دادند كه مقدارى از قرآن را بخوانم ، و من چند آيه اى از سوره يونس برايش تلاوت كردم تا آنكه رسيدم به اين جمله : « وَرُدُّوا إِلَى اللَّه مَوْلاهُمُ الْحَقِّ . . . » « 4 » ، ديدم كه اشك در دو چشمان نازنينش حلقه زد . « 5 » اين بود پاره اى از آداب و سنن آن حضرت كه ما آن را از رساله اى كه سابقا در باره سنن آن حضرت تاليف كرده بوديم انتخاب نموده ، در اينجا ذكر نموديم ، و در كتب شيعه و سنى روايات مستفيضه اى در اين باره نقل شده كه البته آيات الهى قرآن نيز آن را تاييد مىكند و هيچيك از آنها را رد و انكار نمىنمايد . و خداوند راهنما است . گفتارى پيرامون بندگى و بنده دارى خداى تعالى در سوره مائده مىفرمايد : * ( « إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُكَ » ) * « 6 » و اين كلام خلاصه ايست از معناى رقيت و بندگى ، گر چه در قرآن كريم آياتى كه متضمن اين معنا هستند بسيار است ، ليكن جمله كوتاه فوق نفوذ تصرفات خود مختارانه مولا را در عبد تعليل مىكند و

--> ( 1 ) بحار الانوار ج 92 ص 322 . ( 2 ) در المنثور ج 6 ص 331 . ( 3 ) در المنثور ج 3 ص 320 . ( 4 ) سوره يونس آيه 30 . ( 5 ) احياء العلوم ج 3 ص 119 . ( 6 ) اگر آنان را عذاب كنى بارى بندگان تواند . سوره مائده آيه 118 .