السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
382
تفسير الميزان ( فارسي )
باره شكايتهاى نوح ( ع ) ايراد كرده ، نقل مىفرمايد ، وى در اين آيات ، شكايتهاى خود را به عرض پروردگار خود مىرساند . و دعوت مداوم و شبانه روزى قومش را در تمامى مدت عمر - كه قريب هزار سال بوده - و اذيت و آزارى كه در برابر آن از آنان ديده و بذل جهدى كه در راه خدا كرده و اينكه در راه هدايت قوم خود منتهاى طاقت خود را به كار برده و مع الاسف دعوتش جز فرار آنان و نصيحتش جز استكبار آنان اثرى نكرده ، شرح مىدهد . آرى آن حضرت هميشه نصيحت و موعظه خود را در بين آنان نشر مىداد و حق و حقيقت را به گوششان مىخواند و ايشان لجاج و عناد مىكردند و بر خطاياى خود اصرار مىورزيدند و در مقابل زحمات آن جناب مكر و خدعه به كار مىبردند ، تا آنكه ناراحتى و تاسفش از حد گذشت و غيرت الهيش به هيجان آمد و قوم خود را اينچنين نفرين نمود : « رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً . إِنَّكَ إِنْ تَذَرْهُمْ يُضِلُّوا عِبادَكَ وَلا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً كَفَّاراً » « 1 » و اينكه گفت : اگر آنان را مهلت دهى بندگانت را گمراه مىكنند همان مطلبى است كه در ضمن كلمات قبلى خود به آن اشاره كرده و فرموده بود : « وَقَدْ أَضَلُّوا كَثِيراً » و از اين گفتارش استفاده مىشود كه كفار عده زيادى از كسانى را كه به وى ايمان آورده بودند گمراه كرده بودند و او از اين مىترسيده كه ما بقى را نيز گمراه كنند . و اينكه عرض كرد : « وَلا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً كَفَّاراً » اخبار به غيبى است كه از روى تفرس نبوت و وحى الهى كسب كرده و فهميده بود كه استعداد صلب مردان و رحم زنان ايشان از تكوين فرزندان با ايمان باطل شده است . در چنين موقعى كه غيرت الهى آن جناب را فرا گرفته و كفار را نفرين كرده ، با اينكه پيغمبرى كريم و اولين پيغمبرى است كه كتاب و شريعت آورده و مبعوث به نجات دنيا از گرداب بتپرستى شده و از مجتمع بشرى آن روز جز عده قليلى كه بنا به بعضى از روايات بيش از هشتاد نفر نمىشدهاند به وى ايمان نياوردهاند ، ادب الهى چنين اقتضا مىكند كه اين عده را كه به پروردگارش ايمان آورده و به دعوتش گرويدهاند از نظر دور نداشته و از خدا خير دنيا و آخرت را بر ايشان درخواست كند ، لذا عرض كرد : « رَبِّ اغْفِرْ لِي » ابتدا خود را دعا كرد ، چون كسى كه پيشوا و جلودار مردمى است ، دعا به جان خودش دعاى به جان آن مردم نيز هست .
--> ( 1 ) پروردگارا در زمين از كفار ديارى باقى مگذار چه اگر تو آنان را مهلت دهى بندگانت را گمراه ساخته و جز كفرپيشه گان و بدكارانى مثل خود ، فرزند نمىآورند . سوره نوح آيه 27 .