السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

383

تفسير الميزان ( فارسي )

« وَلِوالِدَيَّ » معلوم مىشود پدر و مادر نوح ( ع ) داراى ايمان بوده‌اند . « وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ » يعنى مؤمنين معاصرش . « وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ » يعنى همه اهل توحيد چه معاصرينش و چه آيندگان ، زيرا آيندگان نيز امت او هستند . و تا قيام قيامت همه اهل توحيد ، رهين منت اويند . آرى آن جناب اولين كسى است كه دعوت دينى خود را با كتاب و شريعت اعلام نمود ، و پرچم توحيد را در بين مردم برافراشت ، از همين جهت خداى سبحان او را به بهترين درودى ياد كرده و فرمود : « سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ » « 1 » آرى راستى درود بر اين پيغمبر كريم باد كه تا قيام قيامت هر كسى ايمان به خدا آورد يا عمل صالحى انجام دهد يا اسمى از خدا ببرد . خلاصه تا زمانى كه از خير و سعادت در ميان بشر اسم و اثرى هست همه از بركت دعوت او و دنباله و اثر نهضت اوست ( صلى اللَّه عليه و على سائر الانبياء المرسلين اجمعين ) . از جمله آداب انبياء ، ادبى است كه خداوند آن را از ابراهيم خليل ( ع ) در احتجاجش با قوم خود نقل كرده : « قالَ أفَرَأَيْتُمْ ما كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ أَنْتُمْ وَآباؤُكُمُ الأَقْدَمُونَ . فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِي إِلَّا رَبَّ الْعالَمِينَ . الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ . وَالَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِ . وَإِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ . وَالَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحْيِينِ . وَالَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ . رَبِّ هَبْ لِي حُكْماً وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ . وَاجْعَلْ لِي لِسانَ صِدْقٍ فِي الآخِرِينَ . وَاجْعَلْنِي مِنْ وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيمِ . وَاغْفِرْ لأَبِي إِنَّه كانَ مِنَ الضَّالِّينَ . وَلا تُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ » « 2 » . دعائى است كه ابراهيم ( ع ) به خود و به پدرش مىكند و وعده اى را كه خدا به او داده ، طلب مىنمايد ، و اين در حالى بود كه تازه به نبوت مبعوث شده و هنوز از ايمان پدرش مايوس نشده بود ولى وقتى كه فهميد پدرش دشمن خدا است از او بيزارى جست ، در اين دعا ابتدا پروردگار خود را ثناى جميلى مىكند ، چنان كه ادب عبوديت هم همين را اقتضا مىكند . و اين ثنا نيز اولين ثنائى مفصلى است كه خداوند از وى حكايت كرده ، و آن ثنائى كه قبلا از او

--> ( 1 ) سلام و تحيت باد بر نوح در ميان جهانيان . سوره صافات آيه 79 . ( 2 ) هيچ متوجه شديد كه چه چيزهايى مىپرستيديد ؟ ! من همه آن معبودها را دشمن خود مىدانم مگر پروردگار عالميان را كه مرا آفريد و هم او هدايتم خواهد كرد ، پروردگارى كه مرا غذا و آب مىخوراند ، و وقتى بيمار شوم بهبوديم مىبخشد . پروردگارى كه مرا مىميراند و سپس زنده‌ام مىكند ، پروردگارى كه اميدوارم خطاياى مرا در روز جزا بيامرزد ، پروردگارا ! مرا حكمى ببخشاى و به صالحين ملحقم ساز ، و براى من در ميان آيندگان نام نيك و ذكر جميلى مرحمت فرما و مرا از ورثه بهشت نعيم قرار ده ، و پدر مرا بيامرز كه وى از گمراهان بود ، و مرا در روزى كه همه مبعوث مىشوند رسوا مساز . سوره شعراء آيه 75 - 86 .