السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
320
تفسير الميزان ( فارسي )
* ( « وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَبِرَسُولِي قالُوا آمَنَّا . . . » ) * ذكر نموده ، غير ايمانى است كه آنها از اول به مسيح آوردند ، و به نبوتش اقرار كردند ، براى اينكه ظاهر آيه سوره آل عمران كه مىگويد : « فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسى مِنْهُمُ الْكُفْرَ » اين است كه اين احساس در اواخر ايام دعوت او بوده ، در ايامى بوده كه حواريين كه در حقيقت سابقين و طبقه اول از مؤمنين به عيسى بودند ملازم و همراهش بودهاند ، علاوه بر اينكه ظاهر آيه « قالَ مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّه قالَ الْحَوارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللَّه آمَنَّا بِاللَّه وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ » اين است كه اين دعوت براى ميثاق گرفتن بر يارى دين خدا بوده ، نه براى اصل ايمان به خدا ، و لذا آيه شريفه با جمله « وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ » كه اعلام تسليم در برابر امر خدا به اقامه دعوت و تحمل مشقت در راه او است ختم شده است ، و معلوم است كه طبعا اين تسليم و تحمل زحمت بعد از اصل ايمان است ، پس معلوم شد كه مراد از اينكه فرمود : * ( « وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ . . . » ) * قضيه عهد و پيمان گرفتن از حواريين است ، و در آيه بحثهاى ديگرى هست كه ما آن ابحاث را در سوره آل عمران گذرانديم . بحث روايتى مرحوم صدوق در كتاب معانى الاخبار به سند خود از ابى يعقوب بغدادى نقل مىكند كه گفت ابن سكيت خدمت امام صادق ( ع ) عرض كرد : از چه رو خداوند به موسى بن عمران يد بيضا ، عصا و آلت سحر داد ، و به حضرت عيسى آلت پزشكى و طبابت ، و به رسول اللَّه ( ص ) كلام و سخنورى ؟ حضرت فرمود به درستى خداى تعالى موسى را در زمانى مبعوث كرد كه اغلب مردم آن روز بيشتر كارشان سحر بود ، و لذا موسى از طرف خداى تعالى بسوى ايشان مبعوث شد و كارهايى انجام مىداد كه مردم با همه تخصص و قدرتى كه در سحر داشتند از انجام مثل آن عاجز بودند ، قهرا سحرهاشان باطل و حجت موسى بر ايشان اثبات شد ، و خداى تعالى عيسى را در زمانى مبعوث نمود كه بيشتر مردم به امراض گوناگون و آفتهاى عضوى مبتلا و بسيار به طبيبى كه شفاىشان دهد نيازمند بودند ، لذا عيسى ( ع ) معجزه اش چيزى بود كه خود مردم از آن بهره اى نداشته و خداوند او را در اين راه آن قدر قدرت داد كه مىتوانست مردگان را زنده نمايد و كورهاى مادر زاد و مبتلايان به پيسى را شفا دهد ، و بدين وسيله حجتش را بر مردم اثبات نمايد ، و خداى تعالى محمد ( ص ) را در زمانى مبعوث نمود كه كار عمده و تخصصى مردم سخنرانى و خطبه خوانى و سرائيدن اشعار بوده ، لذا رسول اللَّه ( ص )