اللَّه مَنْ يَخافُه بِالْغَيْبِ » ) * چون در اين جمله اشعار هست به اينكه در اينجا حكمى از قبيل منع و تحريم در بين هست ، سپس فرمود : * ( « فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ فَلَه عَذابٌ أَلِيمٌ » ) * . * ( « لِيَعْلَمَ اللَّه مَنْ يَخافُه بِالْغَيْبِ » ) * . بعيد نيست اينكه فرمود خداوند شما را مىآزمايد تا بداند چه و چه كنايه باشد از اينكه به زودى پيشامدى را مقدر مىكند تا مردم تشخيص داده شوند كدام يك از آنان از عذاب ناديده خداوند مىترسند و كدام يك نمىترسد ، زيرا جهل در ساحت مقدس پروردگار راه ندارد ، تا بخواهد با پيش آوردن اين صحنه ها مطيع و عاصى را تشخيص دهد ، و به اين وسيله جهل خود را بر طرف سازد ، و ما سابقا هم راجع به معناى امتحان خداوند در ذيل آيه : « أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ . . . » « 1 » ، در جلد 4 عربى اين كتاب بحث مفصل و كاملى ايراد كرده و معناى ديگرى هم براى علم خداوند بيان نموديم ، اما اينكه فرمود : * ( « مَنْ يَخافُه بِالْغَيْبِ » ) * ظرف « بالغيب » در اينجا متعلق است به خوف و معناى خوف بالغيب اين است كه انسان از عذابهاى دردناك اخروى كه خداى تعالى انسان را از آنها تحذير كرده - با اينكه محسوس به هيچيك از حواس ظاهره اش نيست - بترسد ، چنان كه مىفرمايد : « إِنَّما تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَخَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ » « 2 » و نيز مىفرمايد : « وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ غَيْرَ بَعِيدٍ . هذا ما تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٍ . مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ وَجاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ » « 3 » و نيز مىفرمايد : « الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُونَ » « 4 » و اينكه فرمود : * ( « فَمَنِ اعْتَدى بَعْدَ ذلِكَ » ) * به اين معنا است كه اگر كسى بعد از اين امتحان از حدى كه خداوند برايش معين نموده تجاوز كند براى اوست عذابى دردناك . * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ . . . » ) * « حرم » ( به ضم حا و را ) جمع حرام ، و حرام صفت مشبه است ، در مجمع البيان گفته است : « رجل حرام » و « رجل محرم » به يك معنا است كما اينكه « رجل حلال » و « رجل

--> ( 1 ) سوره آل عمران آيه 142 . ( 2 ) فقط تو كسى را ميترسانى كه پيروى كند قرآن را و به غيب از رحمان بترسد . سوره يس آيه 11 . ( 3 ) و نزديك شد بهشت به مردم پارسا بطورى كه رسيدنشان به آن بدون مشقت است ، اين كه گفتيم چيزى است كه وعده داده شده‌ايد شما هر كسى كه همه سر و كارش با توبه و بازگشت به خداست و دستورات خداى خويش را نگهدار است ، كسى كه از رحمان مىترسد و خدا را با دلى روى آور ملاقات مىكند . سوره ق آيه 33 . ( 4 ) كسانى كه مىترسند از پروردگار خود به غيب و همانها از ترس قيامت لرزانند . سوره انبيا آيه 49 .