السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

182

تفسير الميزان ( فارسي )

حوادث ناگوار و فسق و فجورهاى شرمآور و ننگين در اثر نوشيدن اين آب آتشين است . اما « ميسر » كه همان قمار است آن نيز در ضرر و مفسده دست كمى از شراب ندارد زيرا قمار سعى و كوششى را كه شخص در مدتهاى طويل در راه جمع مال و بدست آوردن وجهه و آبرو به كار برده در كمترين مدت از بين برده و علاوه بر اينكه مال آدمى را تباه مىسازد چه بسا عرض و آبرو و بلكه جان آدمى را هم در مخاطره قرار مىدهد . حال اگر در راه قمار پيروز شد و از اين راه مالى بدست آورد تازه همين مال او را به يك انحرافهاى ديگر دچار مىسازد ، و آن اينست كه چون اين مال را به زحمت كسب نكرده در راه صحيح هم خرج نمىكند ، و سير معتدلى را كه تا كنون در زندگى صحيح و عاقلانه خود اتخاذ كرده بود تباه ساخته و او را مردى ولخرج و تنبل و اهل لهو و فجور مىسازد ، چنين كسى هيچ وقت حوصله اينكه ما يحتاج زندگى خود را از راه مشروع بدست آورد نداشته و همواره در پى راه هاى نامشروع است ، و همچنين اگر مغلوب شود و هستى خود را ببازد كه همين بى پولى و زيانكاريش او را به كينه توزى نسبت به حريف قمار خود واداشته و در نتيجه يك عمر را به حسرت يا خشم و عصبانيت مىگذارند . اين مفاسدى كه گفته شد گر چه از آنجايى كه كمتر به چشم اشخاص عوام و ساده لوح مىخورد ، و شايد يك يك آنها بيش از يك بار و دو بار مواجه با آنها نشود ، از اين جهت فسادش خيلى براى آنها روشن نيست ، و ليكن همين نادر است كه اگر جلوگيرى نشود غالب و اين يك بار چند بار و اين اندك بسيار شده ، رفته رفته كار جامعه را بجايى مىكشاند و بلوايى از وحشيت و همجيت در آن راه مىاندازد ، كه هيچ چيز جز عواطف سركش و وسوسه كشنده در آن حكومت نكند . پس ، از آنچه تا كنون گفته شد اين معنا روشن شد كه حصرى كه از كلمه « انما » در آيه : * ( « إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَالْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّه وَعَنِ الصَّلاةِ » ) * استفاده مىشود راجع به يك يك آن گناهان يعنى خمر و ميسر و انصاب و ازلام نيست ، بلكه راجع است به مجموع آنها مگر مفسده « صد - جلوگيرى » از ذكر خدا و نماز كه از مفاسد همه و يك يك آنها است ، نتيجتا عداوت و بغضا مخصوص به شراب و قمار خواهد بود ، و از اين كه در جمله * ( « وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّه وَعَنِ الصَّلاةِ » ) * نماز را جداى از ذكر خدا اسم برد ، با اينكه نماز هم ذكر خداست ، استفاده مىشود كه چون نماز فرد كامل از ذكر است ، خداى تعالى اهتمام بيشترى به امر آن دارد ، و در روايت صحيح از رسول اللَّه وارد است كه فرمود : نماز ستون دين است . و همچنين در آيات بسيار زيادى از قرآن كريم به اين معنا اشاره شده است ، بطورى كه