بطور مطلق گناه خمر و ميسر را بر نفع آنها غلبه داده ، و هيچ زمانى را استثنا نكرده ، و شايد از همين جهت پليدىهاى مذكور را به عمل شيطان نسبت داده ، و كسى را با شيطان شريك در آنها نكرده ، چه اگر در آنها جهت خيرى بود لا بد از ناحيه غير شيطان بود ، و آن غير شيطان با شيطان شريك مىشد ، و در آيه بعد هم فرمود : * ( « إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ . . . » ) * يعنى شيطان مىخواهد بوسيله همين پليدىها يعنى شراب و قمار بين شما دشمنى و كدورت بوجود آورده و مانع شما از ذكر خدا و نماز شود . و نيز در آيات زيادى شيطان را براى انسان دشمن معرفى نموده كه هيچگاه خير آدمى را نمىخواهد ، و فرموده : « إِنَّ الشَّيْطانَ لِلإِنْسانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ » « 1 » و نيز فرموده : « كُتِبَ عَلَيْه أَنَّه مَنْ تَوَلَّاه فَأَنَّه يُضِلُّه » « 2 » و نيز فرموده : « إِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطاناً مَرِيداً لَعَنَه اللَّه » « 3 » پس لعنت خود را بر او ثابت و او را از هر خيرى طرد كرده است ، و از طرفى هم در آيات زيادى بيان فرموده كه اعمال شيطان نظير اعمال ما نيست بلكه تماسش با انسان و اعمال انسان از راه تسويل و وسوسه و اغواء است يعنى در قلب او القائاتى مىكند و در نتيجه او را گمراه مىسازد ، از آن جمله در آيه زير از قول خود شيطان مىفرمايد : « قالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الأَرْضِ وَلأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ قالَ هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ . إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ » « 4 » بندگان خداى را به اغواء و گمراه ساختن تهديد كرده ، و خداى تعالى هم در جوابش نفوذ و قدرت وى را از بندگان خالص خود نفى كرده ، و فرموده : نفوذ تو تنها در گمراهانى است كه تو را پيروى كنند . و نيز پاره اى از كلمات او را كه روز قيامت در خطاب به مردم مىزند از او نقل كرده مىفرمايد : « ما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي » « 5 » و در باره چگونگى دعوتش مىفرمايد :

--> ( 1 ) شيطان براى انسان دشمنى است آشكار . سوره يوسف آيه 5 . ( 2 ) در لوح محفوظ در باره شيطان چنين نوشته شده كه هر كس او راى دوست بدارد مسلما او گمراهش مىكند . سوره حج آيه 4 . ( 3 ) نمىخوانند مگر شيطان راى كه در كفر و عصيان شديد است ، خداوند لعنتش كرده . سوره نساء آيه 118 . ( 4 ) گفت پروردگارا چون مرا از رحمت خود مايوس و بى بهره كردى هر آينه در زمين گناه و باطل را در نظر بندگانت جلوه داده و همه آنها راى گمراه مىكنم ، مگر بندگانى از آنان كه تو راى بخلوص عبادت مىكنند ، خداوند متعال فرمود : اين امرى است كه امضا و اجراى آن از من است بندگان من چنانند كه براى تو سلطنتى بر آنان نيست مگر كسانى از گمراهان كه بميل و اختيار خود پيروى تو كنند . سوره حجر آيه 42 . ( 5 ) شيطان گفت : من شما راى مجبور به گناه نكردم و جز اين تقصيرى ندارم كه شما راى به گناه دعوت كردم و شما به ميل خود دعوتم راى پذيرفتيد . سوره ابراهيم آيه 22 .