إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَإِقامَ الصَّلاةِ وَإِيتاءَ الزَّكاةِ » « 1 » و راجع به حضرت اسماعيل مىفرمايد : « وَكانَ يَأْمُرُ أَهْلَه بِالصَّلاةِ وَالزَّكاةِ وَكانَ عِنْدَ رَبِّه مَرْضِيًّا » « 2 » و راجع به عيسى ( ع ) در گهواره مىفرمايد : « وَأَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَالزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا » « 3 » و ناگفته پيداست كه در شريعت ابراهيم و يعقوب و اسماعيل و عيسى ( ع ) زكات به آن معنايى كه در اسلام است نبوده . و نيز مىفرمايد : « قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّه فَصَلَّى » « 4 » و مىفرمايد : « الَّذِي يُؤْتِي مالَه يَتَزَكَّى » « 5 » و مىفرمايد : « الَّذِينَ لا يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَهُمْ بِالآخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ » « 6 » و مىفرمايد : « وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكاةِ فاعِلُونَ » « 7 » و آيات ديگرى كه در سوره هاى مكى و مخصوصا سوره هايى كه در اوايل بعثت نازل شده مانند سوره « حم سجده » و امثال آن . چه اين سوره ها وقتى نازل شدند كه اصولا زكات به معناى معروف و مصطلح هنوز واجب نشده بود ، و لا بد مسلمين آن روز از كلمه زكاتى كه در اين آيات است چيزى مىفهميده‌اند ، بلكه آيه زكات يعنى : « خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِها وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ » « 8 » كه دلالت دارد بر اينكه زكات مصطلح يكى از مصاديق صدقه است ، و از اين جهت آن را زكات گفته‌اند كه صدقه است ، چون صدقه پاك كننده است و زكات هم از تزكيه و به معناى پاك كردن است ، پس از همه مطالب گذشته روشن شد كه : اولا براى مطلق صدقه ، زكات گفتن مانعى ندارد ، و ثانيا موجبى براى حمل ركوع بر معناى مجازى نيست ، و ثالثا مانعى از اطلاق جمع * ( « الَّذِينَ آمَنُوا . . . » ) * و اراده مفرد نيست .

--> ( 1 ) يعنى ما وحى كرديم به آنان كارهاى نيك و نماز خواندن و زكات دادن را . سوره انبياء آيه 73 . ( 2 ) اسماعيل چنان بود كه همواره اهل خود را به نماز و زكات توصيه مىكرد و در نزد خداوند پسنديده بود . سوره مريم آيه 55 . ( 3 ) و خداى من به من دستور داد كه تا زنده‌ام نماز و زكات را ترك نكنم . سوره مريم آيه 31 . ( 4 ) بتحقيق رستگارى يافت آن كه تزكيه كرده و به ياد خدايش افتاده نماز گزارد . سوره اعلى آيه 15 . ( 5 ) كسى كه با دادن مال خود مىخواهد خود را تزكيه كند . سوره ليل آيه 18 . ( 6 ) آنهايى كه زكات نمىدهند و هم آنها آرى همانا به آخرت كافرند . سوره فصلت آيه 7 . ( 7 ) آنهايى كه دستور زكات را انجام مىدهند . سوره مؤمنون آيه 4 . ( 8 ) از اموالشان صدقه بگير و به اين وسيله تزكيه و تطهيرشان كن ، درود هم بر آنان بفرست چه درود تو مايه تسكين دل آنان است . سوره توبه آيه 103 .