تا آنجا كه مىفرمايد : « وَما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِه الرُّسُلُ أفَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ ، وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْه فَلَنْ يَضُرَّ اللَّه شَيْئاً وَسَيَجْزِي اللَّه الشَّاكِرِينَ » « 1 » و نيز فرموده : « لَيْسَ بِأَمانِيِّكُمْ وَلا أَمانِيِّ أَهْلِ الْكِتابِ ، مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِه وَلا يَجِدْ لَه مِنْ دُونِ اللَّه وَلِيًّا وَلا نَصِيراً » « 2 » . و در اين آيه يعنى آيه مورد بحث كه مىفرمايد : * ( « قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ » ) * وجهى ديگر هست ، و آن اين است كه مراد از « عذاب » ، عذاب اخروى باشد و كلمه « يعذبكم » به معناى آينده است ، نه به معناى استمرار كه در وجه سابق گفته شد ، و از اين باب به اهل كتاب فرموده : « پس چرا خدا در قيامت شما را عذاب مىكند » ، كه اهل كتاب خود اعتراف دارند به اينكه در برابر گناهانشان فى الجمله و تا حدودى مىبينند ، اما يهوديان اعتراف دارند دليلش حكايتى است كه قرآن كريم از سخنان آنان كرده و فرموده يهوديان گفتند : « لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّاماً مَعْدُودَةً » « 3 » ، و اما نصارا اعتراف دارند دليلش اين است كه هر چند آنها معتقد به فدا هستند ، يعنى معتقدند كه عيسى ( ع ) با خداى تعالى معامله اى كرد و آن اين بود كه به دار آويخته شود ، و در عوض خداى تعالى گناهان مسيحيان را بيامرزد و ليكن همين اعتقاد فى نفسه اعتراف به اثبات گناه و عذاب است چون مىگويند : عذاب كشيدن مسيح و بدار آويخته شدنش به خاطر گناهان امت نصارا بود ، علاوه بر اينكه انجيلهاى آنان گناهانى چون زنا و امثال آن را گناه مىداند ، و كليساها نيز با اين گونه اعمال معامله گناه مىكنند ، و به همين جهت در كليساها جايى را براى آمرزش گناهان اختصاص مىدهند تا گنه كار بدانجا رود ، و به گناه خود اعتراف نموده و از مسئول آن غرفه آمرزش گناه خود را طلب كند ، اين هم براى خود وجهى ديگر است ، و ليكن وجه صحيح همان وجه اول است .

--> ( 1 ) شما پنداشته‌ايد كه به صرف ادعاى مسلمانى و بدون اينكه خداى تعالى از راه آزمايش مجاهدان و صابران شما را از ديگران متمايز سازد داخل بهشت مىشويد ؟ - تا آنجا كه مىفرمايد : - و محمد جز رسالت از ناحيه خداى تعالى سنتى ندارد ، قبل از وى نيز رسولانى بودند و گذشتند ، حال آيا اگر او بميرد و يا كشته شود شما به دوران جاهليت قبلى خود بر مىگرديد ؟ كسى كه به عقب برگردد بايد بداند ضررى به خدا نمىزند ، و خدا به زودى شاكران را پاداش خير خواهد داد . « سوره آل عمران ، آيه 144 » . ( 2 ) به دلخواه شما و دلخواه اهل كتاب و صرف نامگذارىهاى شما نيست هر كس عمل زشت كند كيفرش را خواهد ديد ، و هنگام كيفر ديدن غير از خدا ياورى و فريادرسى نخواهد داشت . « سوره نساء ، آيه 123 » . ( 3 ) آتش با ما تماس نمىگيرد ، مگر چند روزى . « سوره بقره ، آيه 80 » .