السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

341

تفسير الميزان ( فارسي )

و در تفسير عياشى از هشام بن سالم از ابى عبد اللَّه امام صادق ( ع ) روايت آورده كه در تفسير آيه شريفه : « و طعامهم حل لكم » فرموده : منظور از اين طعام عدس و حبوبات و امثال آن است ، و ضمير « هم » به اهل كتاب بر مىگردد . « 1 » مؤلف : مرحوم شيخ طوسى نيز در تهذيب ، اين روايت را از آن جناب نقل كرده ، و به نقل تهذيب عبارت چنين آمده : عدس و نخود و غير ذلك « 2 » و در كافى و تهذيب در چند روايت از عمار بن مروان و سماعه از امام صادق ( ع ) سؤالهايى در باره طعام اهل كتاب و آنچه از آن حلال است آمده ، كه در پاسخ همه آنها كلمه حبوب آمده است . « 3 » و در كافى به سند خود از ابن مسكان از قتيبه أعشى روايت آورده كه گفت : مردى از امام صادق ( ع ) سؤالى كرد ، و من نزد آن جناب بودم ، او پرسيد : گله گوسفند را به دست مردى يهودى و نصرانى مىدهند تا بچرا ببرد ، و احيانا يكى از گوسفندها دچار حادثه مىشود ، و چوپان سر آن را مىبرد ، آيا از گوشت ذبيحه او مىتوان خورد ؟ امام صادق ( ع ) فرمود : نه بهاى آن را داخل اموال خودت كن ، و نه از گوشت آن بخور ، براى اينكه تنها سبب حليت گوشت حيوانات بردن نام خدا است ، كه در اين باره جز به مؤمنين نمىتوان اعتماد كرد ، مرد سائل عرضه داشت : آخر خداى تعالى فرموده : * ( « الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ وَطَعامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حِلٌّ لَكُمْ » ) * و به حكم اين آيه طعام اهل كتاب بر ما حلال است قهرا ذبيحه آنان نيز بايد بر ما حلال باشد ؟ حضرت فرمود : پدرم همواره مىفرمود : منظور از طعام اهل كتاب حبوبات و امثال آن است ، ( و شامل گوشت و امثال آن نمىشود ) « 4 » . مؤلف : مرحوم شيخ در تهذيب « 5 » و عياشى « 6 » در تفسير خود اين روايت را از قتيبه اعشى از آن حضرت روايت كرده‌اند . و اين احاديث - بطورى كه ملاحظه مىكنيد - طعامى كه در آيه شريفه از طعامهاى اهل كتاب حلال شده تفسير كرده به حبوب و اشباه آن ، و اين همان است كه لفظ طعام در صورتى

--> ( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 296 ح 37 . ( 2 ) تهذيب الاحكام ج 9 ص 88 ح 373 . ( 3 ) فروع كافى ج 6 ص 263 ح 1 و 2 و تهذيب الاحكام ج 9 ص 89 - 88 . ( 4 ) فروع كافى ج 6 ص 230 ح 10 ( 5 ) تهذيب الاحكام ج 9 ص 64 ح 5 . ( 6 ) تفسير عياشى ج 1 ص 295 ح 36 .