تا با بعثت رسول خدا ( ص ) به كمال رسيده باشد ، و نعمتى نداشتند تا با آمدن اسلام آن نعمت تمام شود . علاوه بر اينكه اگر آيه را اينطور معنا كنيم بايد على القاعده جمله * ( « الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ » ) * را در اول آورده باشد ، و جمله : * ( « الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا » ) * را دنبال آن تا معنا درست شود ، ( چون مايوس شدن كفار لازمه به كمال رسيدن دين است ، نه اينكه به كمال رسيدن دين لازمه مايوس شدن كفار باشد ) . و يا آنكه مراد از كلمه « يوم » روز بعد از فتح است ، كه خداى تعالى كيد مشركين قريش را باطل و شوكتشان را شكست ، و بنيان دين بت پرستيشان را منهدم و بتهايشان را خرد نمود ، و اميدشان را از اينكه يك روز ديگر روى پاى خود بايستند و در مقابل اسلام صف آرايى نموده از نفوذ اسلام و انتشار آن جلوگيرى كنند قطع فرمود . اين احتمال نيز درست نيست زيرا آيه شريفه دلالت به اكمال دين دارد ، و ما مىدانيم كه بعد از فتح مكه دين خدا كامل و نعمتش تمام نشده بود ، چون فتح مكه در سال هشتم هجرت اتفاق افتاد و بسيارى از واجبات دينى اسلام بعد از اين سال نازل شد و بسيارى از حلالها و حرامها بين فتح مكه و بين درگذشت رسول خدا ( ص ) تشريع گرديد . علاوه بر اينكه جمله : * ( « الَّذِينَ كَفَرُوا » ) * انحصارى به مشركين عرب ندارد ، بلكه مىفرمايد بطور كلى كفار دنيا از دين مسلمانان مايوس شدند ، دليل بر اين معنا معارضات و عهد و پيمانهايى است كه بعد از فتح مكه هم چنان عليه مسلمين معتبر و محترم شمرده مىشد و مشركين عرب هم چنان طبق مراسم جاهليت به حج مىآمدند ، و مراسم شرك را در آنجا انجام مىدادند ، زنها لخت مادر زاد و مكشوف العوره طواف مىكردند ، تا آنكه رسول خدا ( ص ) امير المؤمنين ( ع ) را با آيات سوره برائت بدانجا گسيل داشت ، و بقاياى رسوم جاهليت را ابطال نمود . و يا مراد از كلمه « يوم » بعد از آيات سوره برائت است ، و آن زمانى است كه اسلام تقريبا بر شبه جزيره عرب گسترش يافته ، آثار شرك از بين رفته ، سنن جاهليت بمرد ، زمانى كه ديگر مسلمانان در معابد و معاهد دين و از آن جمله در مناسك حج احدى از مشركين را نمىديدند ، كه مراسم شرك را انجام دهد ، روزگارى كه دنيا به كام مسلمين شد ، و خدا آن خوف و دلواپسى كه مسلمين داشتند را مبدل به امنيت كرد ، و ديگر هيچ چيزى را شرك خدا ندانستند . اين احتمال هم به هيچ وجه قابل قبول نيست زيرا مشركين عرب هر چند كه بعد از