است و اگر از سياق صرفنظر كنيم و خود جمله را معيار قرار دهيم حجت در دنيا و آخرت هر دو مىشود . و مؤلف كتاب عيون اخبار به سند خود از حسن بن فضال روايت كرده كه گفت : من از على بن موسى الرضا ( ع ) از معناى جمله : « يُخادِعُونَ اللَّه وَهُوَ خادِعُهُمْ » پرسيدم فرمود : خداى تعالى متعالىتر و مباركتر از آن است كه خدعه كند و ليكن سزايى به خدعه كاران مىدهد كه سزاى خدعه آنان باشد . « 1 » و در تفسير عياشى از مسعدة بن زياد از جعفر بن محمد و از پدرش روايت كرده كه فرمود : شخصى از رسول خدا ( ص ) پرسيد : نجات از عذاب فرداى قيامت در چيست ؟ فرمود : نجات اين است كه با خداى تعالى نيرنگ مكنيد كه او شما را نيرنگ كند ، چون هر كس با خداى تعالى نيرنگ كند او نيز با وى نيرنگ مىكند و ايمان را از دل او مىبرد ، پس در حقيقت او دارد به خودش نيرنگ مىكند ولى نمىفهمد . شخصى پرسيد : خداى تعالى چگونه به وسيله بنده اش نيرنگ مىشود ؟ فرمود : اينطور كه به دستور خدا عمل بكند ولى منظورش غير خدا باشد كه چنين عملى شرك به خداى تعالى است و شخص ريا كار در روز قيامت به چهار اسم خوانده مىشود : به او مىگويند : « اى كافر ، اى فاجر ، اى حقه باز ، اى زيانكار عملت بى نتيجه و اجرت باطل است و امروز پاداشى در برابر اعمال نيكى كه به منظور خودنمايى كردى به تو نخواهند داد ، اينك پاداشت را از كسانى طلب كن كه عمل براى خوشايند آنان كردى » . « 2 » و مرحوم كلينى در كافى به سند خود از ابى المعزاى پاره دوز و او بدون ذكر راوى قبل از خويش نقل كرد كه امير المؤمنين ( ع ) فرمود : كسى كه خداى عز و جل را در خلوت و نهانى ياد كند خدا را به ذكر كثير ، ذكر كرده است . آرى منافقان خدا را علنا ياد مىكنند و دم از خدا مىزنند ولى در خلوت به ياد او نمىافتند ( چون به خلوت مىروند آن كار ديگر مىكنند ) و خداى عز و جل در باره آنها مىفرمايد : « يُراؤُنَ النَّاسَ وَلا يَذْكُرُونَ اللَّه إِلَّا قَلِيلًا » . « 3 » مؤلف : در اين روايت براى كلمه « قليل » معناى ديگرى شده كه معناى لطيفى است .

--> ( 1 ) عيون اخبار الرضا . ( 2 ) تفسير عياشى ، ج 1 ص 283 . ( 3 ) با مردم ريا مىكنند و خدا را به ياد نمىآورند مگر كمى . « اصول كافى ، ج 2 ص 501 » .