كه خطابش به مؤمنين است براى مؤمنين تهديد منافقين را بيان مىكند و مؤيد ديگر آن توصيفى است كه خداى تعالى در جمله : « وَلا يَذْكُرُونَ اللَّه إِلَّا قَلِيلًا » از منافقين مىكند كه در حال نفاقشان چه وضعى دارند ، براى اينكه در اين جمله ياد خدا به معناى واقعى و باطنى را براى انسانهاى مورد نظر اثبات نموده ، از باب توبيخ مىفرمايد : خيلى كم به ياد خدا مىافتند و انطباق چنين توصيفى با منافقينى كه اصلا در دل ايمان نياورده‌اند بعيد است . * ( « أيَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّه جَمِيعاً » ) * استفهام در اين آيه انكارى است ، و پاسخى است كه انكار را توجيه نموده ، مىفهماند عزت خود يكى از فروع ملك است ، و معلوم است كه وقتى مالك حقيقى جز خداى تعالى كسى نباشد ، عزت نيز خاص او خواهد بود . هم چنان كه خود فرموده : « قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشاءُ » « 1 » . * ( « وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ ) * . . . * ( مِثْلُهُمْ . . . » ) * منظور از آنچه نازل شده در كتاب آياتى است كه در سوره انعام آمده مىفرمايد : « وَإِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ ، حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِه وَإِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ » « 2 » ، به دليل اينكه سوره انعام قبل از سوره نساء در مكه نازل شد و نساء در مدينه نازل گرديد و از اينكه در آيه مورد بحث به آيه سوره انعام اشاره كرده ، اين معنا استفاده مىشود كه آنچه از خطابهاى قرآنى كه متوجه به شخص رسول خدا ( ص ) شده ، در حقيقت منظور از آنها همه امت است . و اينكه فرمود : * ( « إِنَّكُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ » ) * تعليلى است براى نهى ، مىخواهد بفرمايد : اگر شما مسلمين را نهى كرديم از نشست و برخاست با افراد ايرادگير ، براى اين بود كه مجالست مؤثر است و در اثر آن شما نيز مثل آنان خواهيد شد و اينكه فرمود : * ( « إِنَّ اللَّه جامِعُ الْمُنافِقِينَ وَالْكافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعاً » ) * ، وجه تماثل را بيان مىكند و مىفرمايد : اين تماثل از نظر خاتمه امر است كه هم شما و هم آنان بر جهنم جمع خواهيد شد .

--> ( 1 ) بگو بار الها كه مالك ملكى ، تو ملك را به هر كس بخواهى مىدهى و از هر كس بخواهى مىگيرى ، هر كه را بخواهى عزت مىدهى و هر كه را بخواهى ذليل مىكنى . « سوره آل عمران ، آيه 26 » . ( 2 ) و چون مىبينى جمعى مشغول خوض در آيات ما هستند از آنان روى بگردان ، تا در حديثى غير آن ، خوض و غور كنند و اگر شيطان اين را از يادت برد حال كه به يادت آمد ديگر با مردم ستمكار منشين . « سوره انعام ، آيه 68 » .