السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
182
تفسير الميزان ( فارسي )
خالص كردهاند ، آنان قرين مؤمنانند و خدا مؤمنان را پاداشى بزرگ خواهد داد ( 146 ) . اگر شكر خدا را بجاى آريد و به او ايمان بياوريد ، خدا را با عذاب شما چه كار ؟ كه خدا حقگزار و دانا است ( 147 ) . بيان آيات * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّه وَرَسُولِه وَالْكِتابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلى رَسُولِه . . . » ) * در اين آيه شريفه مؤمنين را با اينكه ايمان آوردهاند دستور مىدهد براى بار دوم ايمان بياورند و اينكه گفتيم براى بار دوم ايمان بياورند به خاطر دو قرينه بود ، قرينه اول اينكه متعلق ايمان دوم را بطور تفصيل شرح مىدهد و مىفرمايد : به خدا و رسول او و كتاب او ايمان بياوريد . . . و قرينه دوم اين است كه تهديد كرده كه اگر به تك تك اين جزئيات و تفاصيل ايمان نياوريد به ضلالتى بعيد گمراه شدهايد ، پس معلوم مىشود كه مراد از ايمان اول ايمان بطور اجمال و سر بسته و در بسته است و مراد از ايمان دوم ، ايمان به تفاصيلى است كه در آيه بيان نموده و حاصل مضمون آيه اين است كه مؤمنين بايد ايمان سربسته و اجمالى خود را بر تك تك اين جزئيات بگسترند ، براى اينكه اين جزئيات معارفى هستند كه به يكديگر مرتبط و وابستهاند و هر يك مستلزم بقيه است . پس خداى سبحان كه معبودى به جز او نيست ، داراى اسماء حسنا و صفات عليايى است و همين خود باعث آن شده ، كه خلائقى خلق كند و آنها را به سوى آنچه مايه رشد آنان و سعادتشان است ارشاد و هدايت كند و سپس همه آنها را كه نسلا بعد نسل مىميرند در روز جزا يك جا مبعوث نموده و به سزاى اعمالشان برساند و اين غرض وقتى حاصل مىشود كه رسولانى مبشر و بيمرسان مبعوث نموده ، كتابهايى با آنان نازل كند تا آن رسولان به وسيله آن كتب در بين مردم در آنچه اختلاف مىكنند حكم كنند و نيز در آن كتب معارف مبدأ و معاد و اصول شرايع و احكام را براى خلق بيان كند . پس ايمان به يكى از آن حقايق و معارف تمام نمىشود مگر با ايمان به همه آن معارف ، بدون اينكه يكى از آنها استثناء شده و در نتيجه به بعضى از آنها ايمان بياورند و به بعضى ديگر كفر بورزند كه اگر چنين كنند در حقيقت به همه كفر ورزيدهاند ، چيزى كه هست اگر علنى باشد ، كافر و اگر باطنى باشد ، منافق خواهند بود . و يكى از مصاديق نفاق اين است كه مؤمنى كه اظهار ايمان مىكند روش و مسيرى را پيش بگيرد كه در آخر منتهى شود به رد بعضى از آن معارف و احكام ، مثلا از مجتمع مؤمنين