در معارفش و شرايعش و ساير بياناتش مستند به آن حقايق است ، بطورى كه اگر آن حقايق دگرگون شود ، آن معارف هم كه در مضامين آيات است دگرگون مىشود » . و خواننده گرامى اگر دقت كافى به عمل آورد خواهد ديد كه آيه شريفه مورد بحث كمال انطباق را با آيه شريفه « وَالْكِتابِ الْمُبِينِ ، إِنَّا جَعَلْناه قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ، وَإِنَّه فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ » دارد ، براى اينكه اين آيه نيز مىفهماند كه قرآن نازل شده بر ما ، ( پيش از نزول ) و انسان فهم شدنش نزد خدا ، امرى اعلى و بلند مرتبه تر از آن بوده كه عقول بشر قدرت فهم آن را داشته باشد ، و يا دچار تجزى و جزء جزء شدن باشد ، ليكن خداى تعالى به خاطر عنايتى كه به بندگانش داشته آن را كتاب خواندنى كرده ، و به لباس عربيتش در آورده تا بشر آنچه را كه تا كنون در ام الكتاب بود و بدان دسترسى نداشت درك كند ، و آنچه را كه باز هم در ام الكتاب است و باز هم نمىتواند بفهمد علمش را به خدا رد كند ، و اين ام الكتاب همان است كه آيه شريفه : « يَمْحُوا اللَّه ما يَشاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ « 2 » » متذكر گرديده است . و همچنين آيه شريفه « بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ « 3 » » ، آن را خاطرنشان مىسازد . و نيز آيه شريفه : « كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُه ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ » « 4 » بطور اجمال بر مضمون مفصل آيه مورد بحث دلالت مىكند ، و به حكم هر دو آيه ، منظور از احكام ( بكسره همزه ) كتاب خدا ، اين است كه اين كتاب كه در عالم ما انسانها كتابى مشتمل بر سوره ها و آيه ها و الفاظ و حروف است ، نزد خدا امرى يك پارچه است نه سوره اى و فصلى دارد ، و نه آيه اى ، و در مقابل كلمه « احكام » كلمه تفصيل است ، كه معنايش همان سوره سوره شدن ، و آيه آيه گشتن ، و بر پيامبر اسلام نازل شدن است . باز دليل ديگرى كه بر مرتبه دوم قرآن يعنى مرتبه تفصيل آن دلالت مىكند و مىرساند كه مرتبه اولش هم مستند به مرتبه دوم آن است آيه شريفه « وَقُرْآناً فَرَقْناه لِتَقْرَأَه عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ ، وَنَزَّلْناه تَنْزِيلًا »

--> ( 1 ) سوره زخرف آيه 4 . ( 2 ) خدا هر مقدرى راى بخواهد محو و هر چه راى بخواهد باقى مىدارد ، و نزد او است ام الكتاب . ( سوره رعد آيه 39 ) . ( 3 ) بلكه اين كتاب قرآن مجيد در لوح محفوظ است . ( سوره بروج آيه 22 ) . ( 4 ) كتابى كه قبلا آياتش نشكفته بود ، و سپس از ناحيه خداى حكيم خبير شكفته گشت . ( سوره هود آيه 1 ) .