السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
549
تفسير الميزان ( فارسي )
از خواص معجزه آساى كعبه است ( نه مقام ابراهيم بودن ، و نه امن بودن ، و نه وجوب حج آن ) - و ما از ذكر كامل اين اقوال خوددارى نموديم . اگر كسى بخواهد ، مىتواند در بعضى از تفاسير مطول ، آنها را مطالعه كند - وجه نادرستى اين قول هم روشن شد ، براى اينكه وقتى اين سخن درست است كه كلمه « آيات » تنها به معناى آيتهاى خارق العاده باشد ، و همانطور كه گفتيم ، هيچ دليلى بر اين معنا نيست . پس حق مطلب اين است كه جمله : * ( « وَمَنْ دَخَلَه كانَ آمِناً » ) * در اين زمينه است كه حكمى تشريعى را بيان كند ، نه يك خاصيت تكوينى را . « 1 » چيزى كه هست اينكه از اين جمله - كه جمله خبرى است - مىتوان استفاده كرد كه قبل از اسلام هم حكم امنيت اين خانه تشريع شده بود . هم چنان كه چه بسا اين معنا از دعاى ابراهيم كه در دو سوره « ابراهيم » و « بقره » نقل شده ، استفاده بشود ، مؤيد اين استفاده اين است كه ، قبل از بعثت هم عرب جاهليت اين حق را براى بيت محفوظ داشتند . معلوم مىشود اين رسم به زمان ابراهيم ع متصل مىشده ، و از جعليات خود عرب جاهليت نبوده است . و اما اينكه شايد بعضى احتمال دهند كه مراد از آيه مورد بحث اين باشد كه به عنوان خبر غيبى بفرمايد : فتنه ها و حوادث هولناك و سالب امنيت در اين خانه رخ نمىدهد و در هر جاى دنيا هر حادثه اى پيش آيد ، دامنه اش بدانجا كشيده نمىشود جوابگويش جنگها و كشتارها و ناامنىهايى است كه در طول تاريخ ، در اين مكان مقدس پيش آمده ، مخصوصا حوادثى كه قبل از نزول اين آيه در آنجا رخ داده و آيه شريفه : « أوَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ » « 2 » بيش از اين دلالت ندارد كه امنيت در اين مكان استقرار و استمرار مىيابد ، از اين جهت كه مردم اين مكان را مقدس و واجب الاحترام مىدانند ، چون وجوب تعظيم آن در شريعت ابراهيم ثابت شده شريعت ابراهيم هم در آخر به تشريع خدا منتهى مىشود نه به تكوين او .
--> ( 1 ) ( اگر خاصيت تكوينى مسجد الحرام اين بود كه هر كس داخل بشود امنيت پيدا مىكند . طاغيانى چون يزيد بن معاويه نمىتوانست مخالف و دشمن خود ، عبد اللَّه بن زبير را در آن خانه از بين ببرد . بلكه به بلاى ابرهه و لشكريانش دچار مىشد « مترجم » ) . ( 2 ) مگر نديدند كه ما مكه را حرم امن كرديم ، در حالى كه بلاد اطراف آن مورد هجوم دشمنان است . « سوره عنكبوت آيه 67 » .