و اين كلمه هر چند در بركات دنيوى و اخروى ( هر دو ) استعمال مىشوند ، الا اينكه از ظاهر مقابل قرار گرفتنش با جمله * ( « هُدىً لِلْعالَمِينَ » ) * بر مىآيد كه : مراد از آن افاضه بركات دنيوى است ، كه عمده آن وفور ارزاق و بسيار شدن انگيزه ها براى عمران و آباد كردن آن ، با حضور و تجمع در آن براى زيارت و عبادت و نيز انگيزه ها براى احترام آن است . در نتيجه ، برگشت معناى اين آيه ، به معناى آيه زير است كه مىفرمايد : « رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ » « 1 » . اين بود معناى مبارك بودن بيت ، و اما هدايت بودنش به اين است كه خداى تعالى با تاسيس آن و تشريع عباداتى در آن ، سعادت آخرتى مردم را به ايشان نشان دهد و علاوه بر آن ايشان را به كرامت و قرب خدا برساند . و بيت الحرام از روزى كه به دست ابراهيم ساخته شد ، اين خاصيت هدايت را داشته و همواره مقصد قاصدان و معبد عابدان بوده است . قرآن كريم هم دلالت مىكند بر اينكه حج و مراسمش براى اولين بار در زمان ابراهيم ع و بعد از فراغتش از بناى آن تشريع شد و خداى تعالى در اين باره فرمود : « وَعَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَإِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعاكِفِينَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ » « 2 » . و نيز در خطاب به ابراهيم مىفرمايد : « وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَعَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ . » « 3 » و اين آيه به طورى كه ملاحظه مىكنيد دلالت دارد بر اينكه اين اعلام و دعوت با اجابت عموم مردم ، چه نزديكان و چه مردم دور از عشاير و قبايل روبرو خواهد شد و نيز قرآن دلالت مىكند بر اينكه اين شعار الهى تا زمان شعيب ، بر استقرار و معروفيتش در بين مردم باقى بوده است . براى اينكه در گفت و گويى كه از موسى و شعيب حكايت مىكند ، از قول شعيب مىفرمايد : « إِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُنْكِحَكَ إِحْدَى ابْنَتَيَّ هاتَيْنِ عَلى أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمانِيَ حِجَجٍ فَإِنْ أَتْمَمْتَ عَشْراً فَمِنْ عِنْدِكَ »

--> ( 1 ) اى پروردگار ما ، من ذريه خودم راى در ذره‌اى خشك و بىگياه ، نزد بيت الحرامت سكونت دادم . اى پروردگار ما ، تا نماز به پا دارند . پس دلهايى از مردم راى متمايل به سويشان كن ، و از ميوه ها روزيشان ده ، باشد كه شكرگزارى كنند . « سوره ابراهيم ، آيه 37 » . ( 2 ) ما به ابراهيم و اسماعيل عهد كرديم كه بايد خانه مرا براى طواف كنندگان و اهل اعتكاف ، و ركوع و سجود پاك سازيد . « سوره بقره ، آيه 125 » . ( 3 ) مراسم حج راى در مردم اعلام كن ، تا از هر نقطه دور ، پاى پياده و بر مركبهاى لاغر نزدت آيند . « سوره حج ، آيه 27 » .