كند ) ، ليكن براى اينكه كيفرى را كه گنهكاران در قيامت دارند باطل سازد ، خود را فداى گنهكاران نمود و حاضر شد به اين منظور به بالاى دار برود ! ! . قرآن اين معنا را براى آن جناب نه تنها اثبات نكرده ، بلكه آيه اى كه از نظر خواننده گذشت آن را نفى نموده ، عقل هم نمىتواند آن را بپذيرد ، زيرا اين معنا مستلزم آن است كه قدرت و سلطنت مطلقه الهى با عمل عيسى باطل شود كه ان شاء اللَّه بيانش مىآيد . و اما شفاعت ، در آيه شريفه هيچ تعرضى به آن نشده و از اين جهت ساكت است ، نه اثبات كرده و نه نفى نموده ، چون اگر آيه شريفه در مقام اثبات شفاعت بود ( گو اينكه مقام آيه مقام اظهار ذلت است نه اختياردارى ) جا داشت بفرمايد : « و ان تغفر لهم فانك انت الغفور الرحيم » « 1 » ، و اگر در صدد نفى شفاعت بود و مىخواست بفرمايد عيسى از شفيعان روز جزا نيست ديگر جا نداشت مساله شهادت بر اعمال مردم را به ميان بياورد ، آنچه در اينجا گفته شد اجمال مطالبى است كه ان شاء اللَّه در تفسير سوره مائده در ذيل آيات مذكور خواهد آمد . و اما آنچه مردم در باره عيسى ع گفته‌اند ؟ هر چند مردم بعد از آن جناب به مذاهب مختلف و مسلكهاى گوناگونى - كه چه بسا از هفتاد مذهب تجاوز كند - معتقد شده و متشتت گرديده‌اند ، چه بسا كه اگر كليات و جزئيات مذاهب و آراىشان در نظر گرفته شود ، از اين مقدار هم تجاوز كند و ليكن قرآن كريم تنها به نقل سخنانى از مسيحيان اهتمام ورزيده كه در باره عيسى و مادرش گفته‌اند ، چون همين سخنان است كه با مساله توحيد برخورد دارد ، مساله اى كه قرآن كريم - و اصولا دين فطرى و قويم - به آن دعوت مىكند . و اما بعضى از جزئيات از قبيل مساله تحريف و تفديه را آن طور كه بايد مورد اهتمام قرار نداده است . و آنچه قرآن كريم از مسيحيان در اين باره حكايت كرده و يا به آنان نسبت داده ، سخنانى است كه آيات زير بيانگر آنها است : 1 - « وَقالَتِ النَّصارى الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّه » « 2 » ، كه به حكم اين آيه مسيحيان گفته‌اند مسيح پسر خدا است و آيه : « وَقالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَه » « 3 » ، عبارت اخراى همان آيه است ، 2 - « لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّه هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ » « 4 » ، به حكم اين آيه مسيحيان رسما

--> ( 1 ) و اگر ايشان را بيامرزى بسيار بجا است ، چون تو آمرزنده مهربان هستى . ( 2 ) « سوره توبه ، آيه 30 » . ( 3 ) و گفتند رحمان پسر گرفته ، منزه است خدا . « سوره انبياء ، آيه 26 » . ( 4 ) « سوره مائده ، آيه 72 » .