السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
300
تفسير الميزان ( فارسي )
« 1 » . باز نظير اين جريان را در مساله وحى مىبينيم كه يك جا آن را به خودش نسبت داده ، مىفرمايد : « إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ » « 2 » ، و جاى ديگر آن را به روح الامين نسبت داده ، مىفرمايد : « نَزَلَ بِه الرُّوحُ الأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ » « 3 » ، در جاى ديگر به ملائكه كرام و صالح منسوب نموده ، مىفرمايد : « كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ ، فَمَنْ شاءَ ذَكَرَه ، فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ ، مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ ، بِأَيْدِي سَفَرَةٍ ، كِرامٍ بَرَرَةٍ » « 4 » . پس معلوم شد كه بشارت دادن جبرئيل عين بشارت دادن مامورين زير دست او است ، كه جمعى از سادات فرشتگان و مقربين درگاه خدايند ، چون قرآن كريم در باره ايشان فرموده : « إِنَّه لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ ، ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ ، مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ » « 5 » ، و ان شاء اللَّه در تفسير سوره فاطر توضيح بيشتر اين بحث خواهد آمد . مؤيد گفتار ما كلام خداى عز و جل است كه در آيه بعدى مىفرمايد : « كَذلِكَ اللَّه يَفْعَلُ ما يَشاءُ » ، چون از ظاهر آن بر مىآيد كه گوينده آن خداى سبحان است و در عين حال مىبينيم كه همين سخن را در سوره مريم در داستان روح ، به روح نسبت مىدهد ، آنجا كه به مريم مىگويد : « إِنَّما أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لأَهَبَ لَكِ غُلاماً زَكِيًّا » « 6 » ، مريم مىپرسد ، كجا مىتوانم فرزند دار شوم با اينكه نه بشرى با من تماس گرفته و نه خود زنى زناكار بودهام ؟ روح در پاسخش مىگويد : « كَذلِكِ قالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ . . . » « 7 » . مطلب ديگر اينكه سخن گفتن ملائكه و روح با مريم دلالت مىكند بر اينكه آن جناب
--> ( 1 ) خدا جانها را در هنگام مرگشان مىگيرد . « سوره زمر ، آيه 42 » . ( 2 ) ما به تو وحى كرديم . « سوره نساء ، آيه 163 » . ( 3 ) جبرئيل روح الامين ( فرشته بزرگ خدا ) را نازل گردانيد و آن را به قلب تو فرود آورد . « سوره شعراء آيه 192 » . ( 4 ) چنين مكن كه اين قرآن تذكارى است تا هر كه بخواهد آن را ياد بگيرد ، تذكارى است كه در صحيفه هاى ارجمند و الا و پاكيزه به دست نويسندگانى گرامى و نكوكار نوشته شده . « سوره عبس ، آيه 11 - 16 » ( 5 ) اين سخن فرستاده اى كريم است كه داراى نيرو و نزد خداى صاحب عرش داراى مقام و منزلت و متبوع جمعى از ملائكه و در همان جا فرمانده ايشان و امين خداى تعالى است . « سوره تكوير آيه 21 » ( 6 ) من فرستاده پروردگار تو به سوى توام تا فرزندى پاك عطايت كنم . « سوره مريم آيه 19 » ( 7 ) ( رسول حق از زبان بى زبانى خدا ) گفت اين چنين كار البته خواهد شد و بسيار بر من آسانست . « سوره مريم آيه 21 » .