السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

102

تفسير الميزان ( فارسي )

و نيز علم و معرفتهايى ديگر به ايشان نسبت مىدهند كه ان شاء اللَّه بيانش مىآيد . طايفه اى ديگر را به نام « موقنين » ناميده ، و مشاهده ملكوت آسمانها و زمين را خاص آنان دانسته ، مىفرمايد : « وَكَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَالأَرْضِ ، وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ » « 1 » . طايفه اى را به عنوان « منيبين » معرفى كرده ، و تذكر را مخصوص آنان دانسته مىفرمايد : « وَما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ » « 2 » . طايفه اى را « عالمين » خوانده و تعقل مثلهاى قرآن را به آنان مختص كرده ، مىفرمايد : « وَتِلْكَ الأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ ، وَما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ » « 3 » . و گويا منظور از عالمان همان اولو الالباب و متدبرين است چون در آيه : « أفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ ؟ وَلَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّه لَوَجَدُوا فِيه اخْتِلافاً كَثِيراً » « 4 » مىفرمايد : « چرا در قرآن تدبر نمىكنند ، اگر اين قرآن از ناحيه غير خداى تعالى بود هر آينه در آن اختلافى بسيار مىيافتند » و نيز در آيه : « أفَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ ؟ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها » « 5 » مردم را توبيخ نموده مىفرمايد : « چرا در قرآن تدبر نمىكنند ؟ مگر بر در دلهايشان قفل زده شده ؟ » و برگشت مضمون اين سه آيه شريفه به يك معنا است ، و آن معنا عبارت است از علم به متشابه قرآن ، و اينكه چگونه آن را به محكم قرآن برگردانند . طايفه ديگر « مطهرين » اند ، كه خداى تعالى ايشان را مخصوص به علم تاويل كتاب كرده و فرموده : « إِنَّه لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ ، فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ لا يَمَسُّه إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ » « 6 » . طايفه اى ديگر را عنوان « اولياى خدا » داده ، كسانى هستند كه واله و شيدا در عشق خدايند ، و از خصايص ايشان اين موهبت است كه به هيچ چيزى جز خداى سبحان توجهى ندارند و به همين جهت جز از خدا نمىترسند و به خاطر هيچ چيز اندوهگين نمىگردند ، در باره

--> ( 1 ) ما اينچنين ملكوت آسمانها و زمين را به ابراهيم نشان داديم ، تا چنين و چنان شود ، و تا از موقنين باشد ( سوره انعام آيه 75 ) . ( 2 ) بجز منيبين هيچ كس متذكر نمىشود ( سوره مؤمن آيه 13 ) . ( 3 ) اين مثلها را براى همه مردم مىزنيم ولى آنها را تعقل نمىكنند مگر عالمان ( سوره عنكبوت آيه 43 ) . ( 4 ) سوره نساء آيه 82 . ( 5 ) سوره محمد آيه 24 . ( 6 ) چون كه آن قرآنى است محترم ، در كتاب مكنون ، كه كسى جز مطهران با آن مساس ندارد ( سوره واقعه آيه 79 ) .