لفظ آيه هم خالى از دلالت بر اين معنا نيست ، براى اينكه از بالا رفتن كلمه « طيب » ، تعبير به صعود كرده ، و از بالا بردن عمل تعبير به رفع نموده ، اولى در مقابل نزول به كار مىرود ، و دومى در مقابل نهادن . « صعود » و « ارتفاع » دو وصفند و هر چيزى كه از پائين به بالا حركت مىكند به اين دو ، توصيف مىشود زيرا چنين متحركى همواره نسبتى با دو نقطه آغاز و انجام حركتش دارد ، وقتى حركت شروع شد نسبت به نقطه آغاز صاعد و رافع است ، و در برگشتن به آن نقطه ، نازل و فرود آينده مىباشد . پس زمانى تعبير به صعود مىكنيم كه بخواهيم بگوييم فلان كس قصد دارد به فلان نقطه از بلندى برسد ، و يا نزديك شود ، و زمانى تعبير به رفع مىكنيم كه بخواهيم بگوييم از نقطه پايين جدا و از آن دور شد . پس عمل صالح ، انسان را از دلبستگى به دنيا دور مىكند ، و نفس آدمى را سرگرم به زخارف دنيا ننموده و او را به پراكندگى افكار و معلوماتى متفرق و فانى مبتلا نمىسازد و هر چه رفع و ارتفاع بيشتر باشد ، قهرا صعود و تكامل عقائد حق نيز بيشتر و معرفت آدمى از آلودگى اوهام و شكوك خالصتر مىشود . اين نيز معلوم است كه همانطور كه گفتيم عمل صالح داراى مراتب و درجاتى است . پس هر درجه از عمل صالح به تناسب وصفى كه دارد « كلم طيب » را بالا برده ، علوم و معارف حقه الهيه را صعود مىدهد ، هم چنان كه عمل غير صالح به هر مقدار از زشتى كه دارد انسان را پست نموده ، علوم و معارفش را با جهل و شك و نابسامانى آميخته تر مىكند ، و ما در تفسير آيه شريفه : « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » مطالبى در اين باره بيان نموديم . پس معلوم شد كه مردم بر حسب مراتب قرب و بعدشان از خداى تعالى مراتب مختلفى از علم و عمل دارند ، و لازمه اختلاف اين مراتب اين است كه آنچه اهل يك مرتبه ، تلقى مىكند و مىپذيرد ، غير آن چيزى باشد كه اهل مرتبه ديگر تلقى مىكند ، يا بالاتر از آن است و يا پائينتر . خداى سبحان هم بندگان خود را به اصنافى گوناگون تقسيم كرده ، و هر صنفى را داراى علم و معرفتى مىداند ، كه در صنف ديگر نيست . طايفه اى را « مخلصين » معرفى نموده ، علم واقعى به اوصاف پروردگارشان را مختص آنان مىداند ، و مىفرمايد : « سُبْحانَ اللَّه عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّه الْمُخْلَصِينَ » « 1 » .

--> ( 1 ) منزه است خدا از آنچه مردم در باره اش مىگويند ، مگر توصيفى كه بندگان مخلص خدا براى او دارند ( سوره صافات آيه 160 ) .