السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

619

تفسير الميزان ( فارسي )

همچنين از طيبات آنچه كه ما از زمين برايتان در آورديم ، و براى انفاق جنس پست را انتخاب نكنيد ، جنسى كه اگر ديگران براى شما هديه بفرستند قبول نمىكنيد ، مگر به خاطر رودربايستى بعد از آنكه اين آيه نازل شد ديگر هيچكس از ما جنس پست و بنجل را نياورد ، بلكه سعى مىكرديم بهترش را بياوريم . « 1 » و در كافى از امام صادق ع روايت آورده كه در تفسير آيه : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ ، وَمِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الأَرْضِ وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْه تُنْفِقُونَ » ) * فرمود : رسول خدا ص هر وقت فرمان مىداد تا زكات خرما جمعآورى شود ، بعضى نوع پست و بدترين خرما را براى زكات خود انتخاب مىكردند ، مانند خرماى جعرور و خرماى معافاره ، كه خرمايى كم گوشت و داراى هسته هايى درشت بود ، بعضى هم زكات خود را با بهترين خرما مىپرداختند . رسول خدا ص فرمود : بعد از اين ، خرماى جعرور و معافاره را در تعيين مقدار غله ديد نزنيد و به حساب نياوريد ، و آن را براى زكات نياوريد ، اينجا بود كه آيه شريفه : * ( « وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْه تُنْفِقُونَ ، وَلَسْتُمْ بِآخِذِيه إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيه » ) * نازل شد ، و منظور از « اغماض » گرفتن همين دو نوع خرما است « 2 » ، و در روايتى ديگر آمده كه امام صادق ع در تفسير آيه : * ( « أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ » ) * ، فرمود : بعضى از مردم در جاهليت كار و كسب بدى داشتند ، و بعد از آنكه مسلمان شدند ، خواستند از همان اموال مقدارى را جدا كرده و به عنوان صدقه رد كنند خداى تعالى نپذيرفت ، و جز مال پاك و از ممر پاك را قبول نكرد . « 3 » مؤلف : در اين معنا رواياتى بسيار از طرق شيعه و سنى وارد شده است . و در تفسير قمى در ذيل آيه : « * ( الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ ) * . . . » از امام نقل كرده كه فرمود : « شيطان همواره مىگويد : انفاق نكنيد ، كه خودتان فقير خواهيد شد » ، و خدا به شما فضل و مغفرت خود را وعده مىدهد ، يعنى اگر در راه خدا انفاق كنيد هم شما را مىآمرزد ، و هم فضلى از ناحيه خود ، در جاى آن مال قرار مىدهد . « 4 » و در الدر المنثور است كه ترمذى حديثى را كه آن را حسن « 5 » دانسته ، و نسايى و ابن

--> ( 1 ) تفسير الدر المنثور ج 1 ص 345 ( 2 و 3 ) فروع كافى ج 4 ص 48 ( 4 ) تفسير قمى ج 1 ص 92 ( 5 ) حديث حسن آنست كه ناقلين آن