عملى كه براى خدا انجام شود و خدا از آن راضى باشد ، همان عمل سبيل اللَّه است ، و هر نفقه اى كه در راه خدا داده شود صدقه است . و در تفسير قمى در ذيل آيه : « * ( الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّه ) * . . . » از امام صادق ع روايت آورده كه فرمود : رسول خدا ص فرموده : هر كس به مؤمنى احسانى كند ، و پس از آن او را با سخن ناهنجار خود برنجاند ، و يا بر او منت گذارد ، صدقه خود را باطل كرده - تا آنجا كه امام صادق ع فرمود : كلمه « صفوان » به معناى سنگ بسيار بزرگى است كه در وسط بيابان قرار گرفته باشد . « 1 » و در معناى جمله - * ( كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ ) * . . . ، فرمود : « وابل » به معناى باران ، و « طل » به معناى شبنمى است كه شبها بر درختان و گياهان مىنشيند ، و در معناى جمله : « * ( إِعْصارٌ فِيه نارٌ ) * . . . » فرمود : كلمه « اعصار » به معناى بادها است . و در الدر المنثور است كه ابن جرير در تفسير آيه : * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ » ) * از على بن ابى طالب روايت كرده كه فرمود : يعنى از طلا و نقره و در معناى جمله : * ( « وَمِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الأَرْضِ » ) * فرمود : يعنى از گندم و خرما و هر چيزى كه زكات در آن واجب است . « 2 » و نيز در آن كتاب ( الدر المنثور ) است كه ابن ابى شيبه ، و عبد بن حميد ، و ترمذى ( وى حديث را صحيح دانسته ) ، و ابن ماجه ، و ابن جرير ، و ابن منذر ، و ابن ابى حاتم ، و ابن مردويه ، و حاكم كه ( وى نيز حديث را صحيح دانسته ) ، و بيهقى ( در كتاب سنن ) ، از براء بن عازب روايت كرده كه در تفسير آيه : * ( « وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْه تُنْفِقُونَ » ) * گفته است : اين آيه در باره ما گروه انصار نازل شد ، ما مردمى بوديم كه خرما مىكاشتيم و هر يك از ما ، از نخلستان خود بقدرى كه بار آورده بود ( كم يا زياد ) خرما به مسجد مىآورديم ، بعضى يك خوشه و بعضى دو خوشه ، و آن را در مسجد آويزان مىكرديم و اهل صفه كه مردمى غريب و بى درآمد بودند ، وقتى گرسنه مىشدند مىآمدند و با عصاى خود به آن خوشه ها مىزدند ، خرماى رسيده و نارسى كه مىافتاد مىخوردند ، بعضى از مردم كه به كار خير رغبتى نداشتند خوشه هاى پست و كرم خورده و يا شكسته را مىآوردند ، و آويزان مىكردند . خداى تعالى در اين باره اين آيه را نازل كرد : « * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ ) * » - يعنى اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از طيبات آنچه كسب كرده‌ايد انفاق كنيد ، و

--> ( 1 ) تفسير قمى ج 1 ص 91 ( 2 ) تفسير الدر المنثور ج 1 ص 341