محبوبش مزاحم و مضر به منافعى است كه براى او مهمتر و محبوبتر است ، ناگزير از آن دست بر مىدارد ، و محبوبتر را مىگيرد ، و بسيار مىشود كه از چيزى نفرت دارد ، و به خاطر حفظ منافعش از آن مىگريزد ، ولى تصادفا به همان چيز بر مىخورد ، و مىبيند بر خلاف آنچه مىپنداشت از منافعى كه به خاطر آن از اين مىگريخت سودمندتر و بهتر است . كودك مريض از نوشيدن دواى تلخ مىگريزد ، و در عين اينكه طالب بهبودى خويش است ، از خوردن دوا گريه مىكند ، اين انسان با شعور باطنى و فطريش صحت و سلامتى را مىخواهد ، و به زبان فطرت درخواست آن را دارد ، هر چند كه به زبان سر و با عملش خلاف آن را درخواست مىكند . پس معلوم مىشود انسان در زندگيش دو نظام دارد ، يك نظام به حسب فهم فطرى و شعور باطنى ، و نظامى ديگر به حسب تخيل ، نظام فطريش از خطا محفوظ است ، و در مسيرش دچار اشتباه نمىشود ، و اما نظام تخيليش بسيار دستخوش خبط و اشتباه مىشود ، چه بسا مىشود كه آدمى به حسب صورت خياليش چيزى را درخواست مىكند ، و جدا مىطلبد . و نمىداند كه با همين سؤال و طلبش درست چيز ديگرى مخالف آن مىخواهد پس بايد حديث را به همين معنا توجيه كرد ، و اين همان معنايى است كه از كلام على ع كه به زودى مىآيد كه فرمود : ( عطيه و بخشش به قدر نيت است ) ، به چشم مىخورد . و در عدة الداعى از رسول خدا ص روايت آورده كه فرمود : در حالى دعا كنيد كه يقين به اجابتش داشته باشيد . « 1 » و در حديث قدسى آمده : خداى تعالى فرمود : من همان جايم كه ظن بنده‌ام به من آنجا است ، پس بنده من نبايد به غير از خير از من انتظارى داشته باشد ، بلكه بايد نسبت به من حسن ظن داشته باشد . « 2 » مؤلف : علتش اين است كه دعا در حال نوميدى و تردد كشف مىكند از اينكه صاحبش در حقيقت درخواستى ندارد ، كه بيانش گذشت ، و نيز روايت شده كه هرگز چيز نشدنى را از خدا نخواهيد . و باز در كتاب عدة الداعى از رسول خدا ص روايت آورده كه فرمود : در حوائج خود به درگاه خدا فزع كنيد ، و در ناملايمات خود به او پناهنده شويد ، و به درگاهش تضرع نموده او را بخوانيد ، كه دعا مغز عبادت است ، و هيچ مؤمن نيست كه خدا را بخواند مگر

--> ( 1 ) عدة الداعى ص 103 و بحار ج 93 ص 305 ( 2 ) عدة الداعى ص 132