بيان آيات « * ( وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذىً ) * . . . » كلمه ( محيض ) مانند كلمه ( حيض ) مصدر ( حاضت المرأة - تحيض ) است ، و معنايش جريان خون معروفى است كه صفات مخصوصى دارد ، و زنان حائض آن صفات را مىشناسند ، و چون اين مصدر مختص زنان است لذا اسم فاعل آن را مذكر هم مىآورند ، و مىگويند زن حائض ، هم چنان كه مىگويند زن حامل . و كلمه ( اذى ) - بطورى كه گفته‌اند - به معناى ضرر است ، ليكن اين حرف قابل خدشه است ، چون اگر اذيت ضرر بود ، بايد صحيح باشد در مقابل نفع استعمال شود ، همانطور كه كلمه ضرر در مقابل كلمه نفع استعمال مىشود ، و معلوم است كه هيچ وقت به جاى دواى مضر نمىگوئيم : دواى موذى ، چون موذى يك معناى ديگرى غير مضر را افاده مىكند و به همين جهت است كه خداى تعالى فرموده : « لَنْ يَضُرُّوكُمْ إِلَّا أَذىً » « 1 » . و اگر فرموده بود : « لن يضروكم الا ضررا » كلام فاسد مىشد ، و نيز اگر كلمه ( اذيت ) را به معناى ضرر بگيريم آن گاه در امثال آيه : « إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّه وَرَسُولَه » « 2 » و آيه : « لِمَ تُؤْذُونَنِي وَقَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّه إِلَيْكُمْ » « 3 » دچار اشكال مىشويم چون در اين گونه آيات كلمه ( اذيت ) ظهورى در معناى ضرر ندارد ، پس ظاهر اين است كه كلمه ( أذى ) به معناى هر عارضه اى باشد براى چيزى كه ملايم با طبع آن نباشد ، كه اين معنا به وجهى منطبق با معناى ضرر نيز هست . و اينكه محيض را اذى خوانده ، به همان معنايى است كه گفتيم ، چون خون حيض كه به عادت زنان مربوط است ، از عمل خاصى حاصل مىشود كه طبيعت زن در مزاج خون طبيعى زن انجام مىدهد ، و مقدارى از خون طبيعى او را فاسد ، و از حال طبيعى خارج نموده ، و به داخل رحم مىفرستد ، تا بدين وسيله رحم را پاك كند ، و يا اگر جنين در آن باشد ، با آن خون جنين را غذا دهد ، و يا اگر بچه به دنيا آمده ماده اصلى براى ساختن شير جهت كودك را آماده

--> ( 1 ) سوره آل عمران آيه 111 ( 2 ) كسانى كه خدا و رسول را اذيت مىكنند . « سوره احزاب آيه 57 » ( 3 ) چرا مرا اذيت مىكنيد ، با اينكه مىدانيد كه من فرستاده خدا به سوى شمايم ؟ . « سوره صف آيه 5 »