السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

272

تفسير الميزان ( فارسي )

بدبختىهايى كه راجع به انسان و اعمال انسان است ، و همچنين بايد در انتظار ظهور مصائب و حوادث جوى ، حوادثى كه مانند سيل و زلزله و صاعقه و طوفان و امثال آن خانمان برانداز است باشند ، و خداى سبحان در كتاب مجيدش به عنوان نمونه داستان سيل عرم ، و طوفان نوح ، و صاعقه ثمود ، و صرصر عاد ، و از اين قبيل حوادث را ذكر فرموده . پس هر امتى كه طالح و فاسد شد قهرا در رذائل و گناهان فرو مىرود ، و خدا هم و بال آنچه كرده به دو مىچشاند ، و قهرا منتهى به هلاكت و نابوديشان مىشود ، به اين آيات توجه فرمائيد : « أوَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ كانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ ، كانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَآثاراً فِي الأَرْضِ ، فَأَخَذَهُمُ اللَّه بِذُنُوبِهِمْ ، وَما كانَ لَهُمْ مِنَ اللَّه مِنْ واقٍ » « 1 » . « وَإِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفِيها ، فَفَسَقُوا فِيها ، فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ ، فَدَمَّرْناها تَدْمِيراً » « 2 » « ثُمَّ أَرْسَلْنا رُسُلَنا تَتْرا كُلَّ ما جاءَ أُمَّةً رَسُولُها كَذَّبُوه ، فَأَتْبَعْنا بَعْضَهُمْ بَعْضاً ، وَجَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ فَبُعْداً لِقَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ » « 3 » . اين آيات همه راجع به امت طالحه بود ، و معلوم است كه وضع امت صالحه خلاف اين وضع است . فرد هم مثل امت است ، او نيز حسنه و سيئه و عذاب و نقمت دارد ، چيزى كه هست بسيار مىشود كه فرد به نعمت اسلاف و نياكان خود متنعم مىشود ، هم چنان كه به مظالم آنان معذب مىگردد ، به آيات زير توجه فرمائيد : « قالَ أَنَا يُوسُفُ وَهذا أَخِي ، قَدْ مَنَّ اللَّه عَلَيْنا ، إِنَّه مَنْ يَتَّقِ وَيَصْبِرْ : فَإِنَّ اللَّه لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ » « 4 » .

--> ( 1 ) چرا در زمين سير نمىكنند تا ببينند عاقبت كسانى كه قبل از ايشان بودند چه شد ؟ با اينكه از اينان نيرومندتر ، و داراى اثرى بيشتر در زمين بودند ، ولى خدا به جرم گناهانشان بگرفت ، و از ناحيه خدا هيچ نگهدارنده اى نداشتند . « سوره مؤمن آيه 21 » ( 2 ) و چون بخواهيم جامعه اى را نابود كنيم عياشان آنجا را وادار مىكنيم تا در آنجا فسق و فجور كنند تا عذاب بر آن جامعه حتمى شود ، آن وقت به ناگهانى زير و رويش مىكنيم . « سوره اسرا آيه 16 » ( 3 ) سپس فرستادگان خود را يكى پس از ديگرى فرستاديم ، هر وقت امتى رسول ما به سويشان آمد ، و امت تكذيبش كردند ، هر امتى را به سرنوشت امت قبل دچار نموده ، همه را سرگذشت و مايه عبرت قرار داديم ، پس دورى باد نصيب مردمى كه ايمان نمىآوردند . « سوره مؤمنون آيه 44 » ( 4 ) گفت من يوسفم : و اين برادرم است ، كه خدا بر ما منت نهاد چون هر كس تقوا به خرج دهد و صبر كند خداوند اجر نيكوكار را ضايع نمىكند . « سوره يوسف آيه 90 »