بحثي پيرامون تجسم اعمال گذرانديم . يكى ديگر از احكام اعمال اين است كه بين اعمال انسان و حوادثى كه رخ مىدهد ارتباط هست ، البته منظور ما از اعمال تنها حركات و سكنات خارجيه اى است كه عنوان حسنه و سيئه دارند ، نه حركات و سكناتى كه آثار هر جسم طبيعى است ، به آيات زير توجه فرمائيد : « وَما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ » « 1 » « إِنَّ اللَّه لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ ، حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذا أَرادَ اللَّه بِقَوْمٍ سُوْءاً فَلا مَرَدَّ لَه » « 2 » « ذلِكَ بِأَنَّ اللَّه لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ » « 3 » و اين آيات ظاهر در اين است كه ميان اعمال و حوادث تا حدى ارتباط هست ، اعمال خير و حوادث خير و اعمال بد و حوادث بد . و در كتاب خداى تعالى دو آيه هست كه مطلب را تمام كرده ، و به وجود اين ارتباط تصريح نموده است ، يكى آيه شريفه « وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَالأَرْضِ ، وَلكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ » « 4 » و ديگرى آيه : « ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ ، لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا ، لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ » « 5 » . پس معلوم مىشود حوادثى كه در عالم حادث مىشود ، تا حدى تابع اعمال مردم است ، اگر نوع بشر بر طبق رضاى خداى عمل كند ، و راه طاعت او را پيش گيرد ، نزول خيرات و باز شدن درهاى بركات را در پى دارند ، و اگر اين نوع از راه عبوديت منحرف گشته ، ضلالت و فساد نيت را دنبال كنند ، و اعمال زشت مرتكب گردند ، بايد منتظر ظهور فساد در خشكى و دريا ، و هلاكت امتها ، و سلب امنيت ، و شيوع ظلم ، و بروز جنگها ، و ساير بدبختىها باشند ،

--> ( 1 ) و آنچه مصيبت كه به شما مىرسد به خاطر كارهايى است كه به دست خود كرده‌ايد ، البته خداى تعالى از تاثير بسيارى از كارهاى شما جلوگيرى مىكند . « سوره شورا آيه 30 » ( 2 ) به درستى خداوند نعمت هيچ قومى را سلب نمىكند و وضع آنان را تغيير نمىدهد تا خودشان وضع خود را تغيير دهند ، و چون خدا براى قومى بدى بخواهد ديگر برگشتى برايش نيست . « سوره رعد آيه 12 » ( 3 ) و اين بدان جهت است كه خدا هرگز چنين نبوده كه نعمت قومى را تغيير دهد ، و به عذاب مبدل سازد ، مگر وقتى كه آنان وضع خود را تغيير داده باشند . « سوره انفال آيه 53 » ( 4 ) اگر اهل بلاد ايمان مىآوردند ، و تقوا پيشه مىكردند ، ما بركتهايى از آسمان بر آنان مىگشوديم ، و ليكن تكذيب كردند و ما به جرم اين عادتشان گرفتيم . « سوره اعراف آيه 95 » ( 5 ) فساد در خشكى و ترى زمين اگر پيدا شد به خاطر اعمالى است كه مردم كردند ، تا خدا بعضى از آنچه را كه كردند به ايشان بچشاند . تا شايد بر گردند . « سوره روم آيه 41 »