وعده آمدنش را به عيسى و ساير انبيا ع داده بود ، و در قرآن هم فرمود : ( وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَعَدْلًا ، كلمه پروردگارت كه صدق و عدل بود اينك تمام شد ) . « 1 » و در تفسير عياشى از عبد اللَّه بن وليد روايت كرده كه گفت : امام صادق ع فرمود : خداى تعالى در قرآن در باره موسى ع فرمود : « وَكَتَبْنا لَه فِي الأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ » « 2 » . از اينجا مىفهميم كه پس همه چيز را براى موسى ننوشته ، بلكه از هر چيزى مقدارى نوشته ، و نيز در باره عيسى ع فرموده : « لأُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيه » . و ما مىفهميم كه پس همه معارف مورد اختلاف را بيان نكرده ، و در باره محمد ص فرموده : « وَجِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى هؤُلاءِ وَنَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ » « 4 » و « 5 » مؤلف : در بصائر الدرجات همين معنا را از عبد اللَّه بن وليد به دو طريق روايت كرده است و اينكه امام ع فرمود : ( قال اللَّه لموسى . . . ) ، اشاره است به اينكه آيه شريفه : « فِي الأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ » بيانگر و مفسر آيه ديگرى است كه در باره تورات فرموده : « وَتَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْءٍ » ، و مىخواهد بفرمايد تفصيل هر چيز از بعضى جهات است ، نه از هر جهت ، زيرا اگر در تورات همه چيز را از همه جهت بيان كرده بود . ديگر معنا نداشت بفرمايد : ( مِنْ كُلِّ شَيْءٍ ) پس همين جمله شاهد بر آن است كه در تورات هر چند همه چيز بيان شده ، ولى از هر جهت بيان نشده ، دقت بفرمائيد . « 6 » بحث فلسفى مساله نبوت عامه از اين نظر كه خود يك نحوه تبليغ احكام و قوانين تشريع شده است و

--> ( 1 ) سوره انعام آيه 115 ( 2 ) و ما برايش در الواح از هر چيزى مقدارى نوشتيم . « سوره اعراف آيه 145 » ( 3 ) عيسى گفت : من مبعوث شدم ، تا بعضى از مسائل را كه در آن اختلاف داريد برايتان بيان كنم . « سوره زخرف آيه 63 » ( 4 ) كه از جمله اولى مىفهميم پيامبر اسلام آنچه آن دو بزرگوار آوردند گواهى كرده ، و بعلاوه كتاب خودش همه چيز را بيان نموده است . « سوره نحل آيه 19 » ( 5 ) تفسير عياشى ج 2 ص 266 ( 6 ) بصائر الدرجات ص 227