السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
201
تفسير الميزان ( فارسي )
فرمود : « لا يَضِلُّ رَبِّي وَلا يَنْسى » « 1 » . پس ، از آيه مورد بحث و اين آيه مىفهميم خدا هر چه را بخواهد از طريقى مىخواهد كه به هدف برسد و خطا و گم شدن در كار او نيست ، و هر كارى را به هر طريقى انجام دهد در طريقه اش گمراه نمىشود ، و چگونه ممكن است غير اين باشد ؟ ! و حال آنكه زمام خلقت و امر به دست او است ، و ملك و حكمرانى خاص وى است . حال كه اين معنا روشن شد ، مىگوئيم يكى از كارهاى او بعثت انبيا و تفهيم معارف دين به ايشان است ، و چون اين را خواسته ، البته مىشود ، يعنى هم انبيا را مبعوث مىكند ، و هم انبيا معارفى را كه از او مىگيرند مىفهمند ، يكى ديگر از خواسته هاى او اين است كه انبيا رسالت او را تبليغ كنند ، و چون او خواسته تبليغ مىكنند ، و ممكن نيست نكنند ، چون در جاى ديگر فرموده : « إِنَّ اللَّه بالِغُ أَمْرِه ، قَدْ جَعَلَ اللَّه لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً » « 2 » و نيز فرموده : « وَاللَّه غالِبٌ عَلى أَمْرِه » « 3 » و اين همان عصمت از خطاى در تلقى و تبليغ است . دليل ديگر بر اين عصمت آيه شريفه : « عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً ، إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ ، فَإِنَّه يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْه ، وَمِنْ خَلْفِه رَصَداً ، لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ ، وَأَحاطَ بِما لَدَيْهِمْ ، وَأَحْصى كُلَّ شَيْءٍ عَدَداً » « 4 » . از ظاهر اين آيه به خوبى بر مىآيد كه خداى تعالى رسولان خود را اختصاص مىدهد به وحى : و از راه وحى به غيب آگاهشان نموده ، تاييدشان مىكند ، و از پيش رو و پشت سرشان مراقبشان است ، و به منظور اينكه وحى به وسيله دستبرد شيطانها و غير آنها دگرگون نشود به تمام حركات و سكنات آنان احاطه دارد ، تا مسلم شود كه رسالات پروردگارشان را ابلاغ نمودند . و نظير اين آيه در دلالت بر عصمت انبيا از خطا در تلقى و در تبليغ ، آيه زير است كه
--> ( 1 ) پروردگار من اشتباه نمىكند و چيزى را از ياد نمىبرد . « سوره طه آيه 52 » ( 2 ) خدا به كار خود مىرسد ، و چگونه نرسد با اينكه او براى هر چيزى اندازه اى معين كرده است . « سوره طلاق آيه 3 » ( 3 ) و خدا بر كار خويش غالب و مسلط است . « سوره يوسف آيه 21 » ( 4 ) خداى سبحان داناى غيب است ، و او احدى را بر غيب خود آگاه نمىكند ، مگر رسولى كه او را براى دانستن غيب شايسته بداند ، و تازه بعد از آنكه او را از غيب آگاه كرد ، از پيش رو و عقب سرش مراقبى مىگمارد ، تا بداند آيا رسالات پروردگارشان را ابلاغ كردند ؟ و خدا به آنچه نزد ايشان است احاطه دارد ، و او آمار هر چيزى را شمرده دارد . « سوره جن آيه 28 »